Kısa cevap: Hakkında yakalama kararı bulunan kişi, Cumhuriyet başsavcılığına ya da en yakın polis veya jandarma birimine kendiliğinden başvurarak teslim olur. Hâkim veya mahkemenin yakalama emri üzerine yakalanan kişi en geç 24 saat içinde yetkili hâkim ya da mahkeme önüne çıkarılır; yetkili mahkeme uzaktaysa aynı süre içinde bulunduğu yer adliyesinden ses ve görüntü sistemiyle (SEGBİS) sorgusu yapılır (CMK m.94). Teslim sırasında ve sorguda müdafi hazır bulunabilir; bu hak kısıtlanamaz (CMK m.149/3).
Önemli noktalar
- Yakalama emri, soruşturmada sulh ceza hâkimince, kovuşturmada mahkemece, hükümlü için Cumhuriyet savcısınca düzenlenir.
- Teslim olan kişi için de yakalama tutanağı tutulur ve bir yakınına haber verilir (CMK m.95, m.97).
- Hâkim önüne çıkarılma süresi en geç 24 saattir; sorguda tutuklama, adli kontrol ya da serbest bırakma kararı verilir.
- İfade için çıkarılmış emirde mesai dışı yakalanan kişi, taahhütle bir kez serbest bırakılabilir; taahhüde uymamanın idari para cezası 1.000 TL’dir.
- Kendiliğinden teslim olunduğunda kaçağın mallarına konulan zorlama amaçlı el koyma kaldırılır (CMK m.248/4).
Teslim olmadan önce dosyanın hangi aşamada olduğunu, emri hangi merciin verdiğini ve sorguda ne olacağını birlikte netleştirelim. Başvuruya müdafi olarak eşlik edebiliriz.
Yakalama Kararı Varken Teslim Olmak Ne Demektir?
Yakalama kararı varken teslim olmak, hakkında yakalama emri bulunan kişinin kolluğun kendisini bulmasını beklemeden yetkili makama kendi iradesiyle başvurmasıdır. Yakalama emri, hâkim, mahkeme ya da kanunda sayılan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen ve kişinin bulunduğu yerde yakalanarak yargı merciine getirilmesini emreden karardır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m.98/1 soruşturma evresindeki emri şöyle tanımlar: “Soruşturma evresinde çağrı üzerine gelmeyen veya çağrı yapılamayan şüpheli hakkında, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından yakalama emri düzenlenebilir.” Kovuşturma evresinde kaçak sanık için emri hâkim veya mahkeme verir (m.98/3). Emirde kişinin eşkâli, kimliği, yüklenen suç ve yakalandığında nereye gönderileceği yazılır (m.98/4).
Teslim, emrin amacını yerine getirir. CMK m.90/6’ya göre emre konu işlem yerine getirilince merci yakalama emrinin derhâl iadesini ister. Bu yazı yalnız teslim olma usulüne ve müdafiin rolüne odaklanır.
Yakalama Kararı Olan Kişi Nereye Teslim Olur?
Yakalama kararı olan kişinin teslim olacağı yer, Cumhuriyet başsavcılığı ya da polis veya jandarma birimidir. Kanun belirli bir makam zorunluluğu koymaz; ancak başvurulan yer, kişinin hâkim önüne çıkarılmasına kadar geçen süreyi ve gözaltında kalıp kalmayacağını doğrudan etkiler.
Kahta’daki bir soruşturma dosyası için düzenlenmiş yakalama emrinde teslim, Kahta Cumhuriyet Başsavcılığına ya da ilçedeki kolluk birimine yapılabilir. Kişi başka bir ildeyse bulunduğu yerin adliyesine başvurabilir; bu durumda sorgu, yetkili Kahta mahkemesi veya hâkimi tarafından SEGBİS ile yapılabilir.
Teslim Olma Adım Adım Nasıl Yapılır?
Teslim olma süreci, başvurudan hâkim kararına kadar kanunda sıralanmış işlemlerden oluşur ve hâkim kararıyla yakalamada en geç 24 saat içinde tamamlanır. Aşağıdaki sıra, CMK’nın yakalama, gözaltı ve müdafi hükümlerine göre derlenmiştir; her adım tek bir işlemdir.
Yakalama kararı varken teslim olmanın aşamaları
Teslim Olurken Avukat Bulundurmak Gerekir mi?
Teslim olurken avukat bulundurmak, çoğu dosyada kanunen zorunlu değildir ama her aşamada mümkündür ve engellenemez. CMK m.149/1’e göre şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir; soruşturmada ifadede en çok üç avukat bulunabilir.
Kanun hakkın sınırını açıkça yazar: “Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında avukatın, şüpheli veya sanıkla görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukukî yardımda bulunma hakkı engellenemez, kısıtlanamaz.” (CMK m.149/3). Kişi müdafi seçemeyecek durumdaysa istemi üzerine barodan müdafi görevlendirilir (m.150/1).
Müdafi görevlendirilmesi üç durumda istem aranmaksızın yapılır: şüpheli çocuksa, kendisini savunamayacak derecede malul ya da sağır ve dilsizse ve suç alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiriyorsa (m.150/2-3). Tutuklama istendiğinde de şüpheli seçeceği ya da baronun görevlendireceği müdafiin yardımından yararlanır (m.101/3). İfade öncesi görüşmenin kapsamını ifadeden önce avukatla görüşme hakkı yazımızda ayrıca anlattık.
Teslim Sırasında Müdafi Ne Yapar?
Teslim sırasında müdafiin işi, dosyanın içeriği ve muhtemel tedbir hakkında önceden bilgi toplamak ve sorguda şüphelinin lehine olguları kayda geçirmektir. Kendiliğinden başvuru, kaçma şüphesine ilişkin somut olguların değerlendirilmesinde önemlidir; bunun tutanağa doğru yansıması müdafiin takip edeceği ilk konudur.
- Emri doğrulamak: Hangi merciin, hangi dosyada, hangi amaçla (ifade, sorgu, infaz) emir verdiğini netleştirir.
- Tutanağı denetlemek: Kişinin kendiliğinden geldiğinin yakalama tutanağına açıkça yazılmasını ister.
- Sorguya hazırlık: Şüpheliyle görüşür; açıklama yapılıp yapılmayacağına birlikte karar verilir (m.147/1-e).
- Tutuklama karşısında savunma: İkametgâh, iş, aile durumu ve kendiliğinden başvuruyu adli kontrolün yeterli olduğu yönünde ileri sürer.
Teslim Olan Kişi Kaç Saat İçinde Hâkim Önüne Çıkarılır?
Teslim olan kişinin hâkim önüne çıkarılma süresi, hâkim veya mahkeme tarafından verilen yakalama emrinde en geç 24 saattir. CMK m.94/1 bu kişinin soruşturma veya kovuşturma evresinde yakalandığında yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılmasını emreder. Süre, teslim anından itibaren işler.
Yetkili hâkim veya mahkeme başka yerdeyse ve kişi bu süre içinde oraya götürülemiyorsa, aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinde, yoksa en yakın adliyede kurulu ses ve görüntü sistemiyle sorgusu yapılır ya da ifadesi alınır (m.94/2). Örneğin Kahta’da düzenlenen bir emir için İstanbul’da teslim olan kişinin sorgusu, İstanbul’daki adliyeden bağlantıyla yapılabilir.
Yakalama emri olmaksızın yapılan yakalamada ise gözaltı süreleri uygulanır (m.91). Ayrıntılar gözaltı süresi en fazla ne kadar olabilir yazımızdadır.
Mesai Dışında Teslim Olan veya Yakalanan Kişiye Ne Olur?
Mesai dışında yakalanan kişi için CMK m.94/3, yalnız ifade alınması amacıyla düzenlenmiş yakalama emirlerinde bir serbest bırakma imkânı tanır. 7331 sayılı Kanunla 2021’de eklenen hükme göre, belirlenen tarihte yargı mercii önünde hazır bulunmayı taahhüt eden kişinin serbest bırakılmasını Cumhuriyet savcısı emredebilir.
Bu imkânın üç sınırı vardır. Birincisi, sorgu ya da tutuklama amaçlı emirlerde değil, ifade amaçlı emirlerde uygulanır. İkincisi, her yakalama emri için ancak bir kez kullanılabilir. Üçüncüsü, taahhüdünü yerine getirmeyen kişiye emrin düzenlendiği yer Cumhuriyet savcısınca 1.000 TL idari para cezası verilir. Serbest bırakma savcının takdirindedir; talep edilebilir ama kendiliğinden gerçekleşen bir hak değildir.
Teslim Olan Kişi Tutuklanır mı?
Teslim olan kişinin tutuklanıp tutuklanmayacağı, CMK m.100’deki şartlara göre hâkim tarafından ayrıca değerlendirilir; teslim olmak tutuklamayı ne zorunlu kılar ne de kesin olarak engeller. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, bir tutuklama nedeni ve ölçülülük birlikte aranır.
Kaçma şüphesi, m.100/2-a’da “kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular” olarak tanımlanır. Kişinin kendiliğinden gelmesi bu olguların değerlendirilmesinde savunmanın dayanabileceği bir veridir. Ancak m.100/3’te sayılan katalog suçlarda tutuklama nedeni var sayılabilir; orada da kararın somut olgularla gerekçelendirilmesi ve adli kontrolün neden yetersiz kaldığının gösterilmesi gerekir (m.101/1-2).
Üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda, vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, tutuklama kararı verilemez (m.100/4). Tutuklama veya tutuklama isteminin reddi kararlarına itiraz edilebilir (m.101/5).
Teslim Olmazsa Ne Olur?
Teslim olmayan ve kendisine ulaşılamayan kişi, soruşturma ya da kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla saklanıyorsa CMK m.247 anlamında kaçak sayılabilir. Kaçak, hakkındaki soruşturmanın veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde saklanan veya yabancı ülkede bulunan ve bu nedenle kendisine ulaşılamayan kişidir.
- Zorlama amaçlı el koyma: m.248/2’de sayılan suçlarda kaçağın Türkiye’deki mal, hak ve alacaklarına el konulabilir, kayyım atanabilir (m.248/1).
- Yokluğunda tutuklama: Kaçak hakkında yokluğunda tutuklama kararı verilebilir (m.248/5).
- Kovuşturmanın devamı: 7589 sayılı Kanunla 2026’da değişen m.247/3’e göre kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilir; daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet kararı verilemez.
Kanun teslimin sonucunu da yazar: “Kaçak yakalandığında veya kendiliğinden gelerek teslim olduğunda elkoymanın kaldırılmasına karar verilir.” (CMK m.248/4).
Teslim Olmak Cezayı Etkiler mi?
Teslim olmanın cezaya etkisi, kanunda genel bir indirim olarak düzenlenmemiştir; mahkeme bu davranışı TCK m.62’deki takdiri indirimde değerlendirebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m.62/2, failin fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışlarının göz önünde bulundurulabileceğini söyler; indirim oranı cezanın altıda birine kadardır.
Ayrı bir kural, tutukevinden veya ceza infaz kurumundan kaçan kişiler içindir. TCK m.293’e göre kaçtıktan sonra kendiliğinden teslim olan tutuklu veya hükümlünün kaçma suçundan verilecek cezası, kaçma süresi dikkate alınarak altıda beşinden altıda birine kadar indirilir; kaçma süresi altı ayı geçerse indirim yapılmaz.
Kaçak sayılmanın dava zamanaşımına etkisi için zamanaşımını kesen ve durduran sebepler yazımıza bakabilirsiniz.
Aranan kişiyi saklayan yakınların hukuki sorumluluğunu suçluyu kayırma cezası yazımızda ele aldık.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Teslim sürecindeki hatalar çoğunlukla emrin niteliği bilinmeden harekete geçilmesinden ve kendiliğinden başvurunun kayda geçirilmemesinden doğar. Dosyalarda sık görülen durumlar şunlardır.
- Emrin amacını bilmemek: İfade, sorgu ve infaz amaçlı emirlerin sonuçları farklıdır; m.94/3’teki serbest bırakma yalnız ifade amaçlı emirde mümkündür.
- Tutanağı okumadan imzalamak: Kendiliğinden gelindiği yazılmazsa bu olgu sonradan ispat sorunu yaratır.
- Müdafiyi sorgudan sonra aramak: m.149/3 hakkı her aşamada tanır; en etkili an ifade ve sorgudan öncesidir.
- Kimlik ve sağlık belgelerini götürmemek: Kronik hastalık, ilaç ve bakmakla yükümlü olunan kişilere ilişkin belgeler adli kontrol değerlendirmesinde gerekir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay ceza dairelerinin aşağıdaki kararları, kendiliğinden başvurunun yakalama emri sonrası sürece ve cezanın belirlenmesine nasıl yansıdığını gösterir. Kararların tam metinleri okunmuştur; her biri kendi olayına özgüdür.
- Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 30.10.2025 tarihli, 2025/4136 E., 2025/10796 K. sayılı kararı: Olay yerinde yakalanamayan sanığın, hakkında yakalama emri çıkarılması üzerine Cumhuriyet savcısına başvurduğu, ifadesinin alındığı ve aynı gün sevk edildiği sulh ceza hâkimliğince adli kontrolle serbest bırakıldığı olay akışı karar metninde yer almaktadır.
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin 09.03.2023 tarihli, 2022/8228 E., 2023/924 K. sayılı kararı: Daire; ikrar, pişmanlık, duruşmadaki tutum ile sanığın suçu ihbar edip saklandığı yeri bildirerek suç aletiyle birlikte teslim olmasını birlikte değerlendirmiş, TCK m.62 takdiri indiriminin uygulanmamasını hukuka aykırı bularak hükmü bozmuştur.
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 25.04.2023 tarihli, 2021/17492 E., 2023/2437 K. sayılı kararı: Denetimli serbestlikteyken kapalı ceza infaz kurumuna gönderilme kararına rağmen teslim olmayan, hakkında yakalama emri çıkarılan ve arandığını öğrenince altı aylık süre dolmadan polis merkezine kendiliğinden gelen sanık için Daire, TCK m.293 uyarınca kaçma süresi gözetilerek indirim yapılmamasını hukuka aykırı bulmuştur.
Yakalama emrinin hangi merciden ve hangi amaçla çıktığını öğrenip başvuru yerini, sorguya hazırlığı ve adli kontrol savunmasını dosyanıza göre değerlendirelim. Kahta ve Adıyaman’daki başvurularda müdafi olarak hazır bulunabiliriz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yakalama kararı varken karakola mı, adliyeye mi gidilmeli?
İkisi de mümkündür. Mesai saatinde yakalama emrini düzenleyen yerin ya da bulunulan yerin Cumhuriyet başsavcılığına başvurmak, kolluk aşamasını kısaltır. Kolluğa teslim olunursa yakalama tutanağı tutulur ve kişi Cumhuriyet savcısının talimatıyla hâkim önüne götürülür.
Teslim olan kişi kaç saat içinde hâkim önüne çıkarılır?
Hâkim veya mahkemenin yakalama emri üzerine yakalanan kişi en geç yirmi dört saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılır. Bu mümkün değilse aynı süre içinde yakalandığı yer adliyesinden ses ve görüntü sistemiyle sorgusu yapılır (CMK m.94).
Teslim olurken avukat bulundurmak zorunlu mu?
Kural olarak zorunlu değildir ama her aşamada müdafi yardımı alınabilir (CMK m.149). Şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak derecede malulse ya da suçun alt sınırı beş yıldan fazla hapis ise istem aranmadan müdafi görevlendirilir (CMK m.150/2-3).
Kendiliğinden teslim olursam tutuklanmaz mıyım?
Kanunda böyle bir kural yoktur. Tutuklama kuvvetli suç şüphesi, bir tutuklama nedeni ve ölçülülük şartına bağlıdır (CMK m.100). Kendiliğinden gelinmesi, kaçma şüphesine ilişkin somut olguların değerlendirilmesinde ileri sürülebilecek bir olgudur; sonucu dosyaya göre değişir.
Gece yakalanırsam sabaha kadar nezarette mi kalırım?
İfade alınması amacıyla düzenlenmiş yakalama emrinde, mesai dışında yakalanan ve belirlenen tarihte hazır bulunmayı taahhüt eden kişinin serbest bırakılmasını Cumhuriyet savcısı emredebilir. Bu imkân her yakalama emri için bir kez kullanılır; taahhüde uymayana 1.000 TL idari para cezası verilir (CMK m.94/3).
Kesinleşmiş hapis cezası için yakalama emri varsa ne yapılır?
Hükümlü hakkındaki yakalama emri 5275 sayılı Kanunun 19. maddesine dayanır ve Cumhuriyet savcısınca çıkarılır. Hükümlü, infaz bürosunun bulunduğu Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa başvurarak teslim olur; bu aşamada artık yargılama değil, cezanın infazı söz konusudur.
Teslim olmak cezamı azaltır mı?
Doğrudan bir indirim kuralı yoktur. Ancak fiilden sonraki davranışlar TCK m.62’deki takdiri indirimde değerlendirilebilir. Tutukevinden veya infaz kurumundan kaçtıktan sonra kendiliğinden teslim olan tutuklu ya da hükümlü için TCK m.293 ayrı bir etkin pişmanlık indirimi öngörür.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı avukattır ve Kahta ile Adıyaman merkezde ceza soruşturma ve kovuşturmalarında müdafilik yürütmektedir. Yakalama emri üzerine savcılığa başvuru, ifade, sulh ceza hâkimliği sorgusu ve tutuklama ile adli kontrol kararlarına itiraz aşamalarındaki çalışmalar için Kahta gözaltı ve şüpheli hakları avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. Bu yazı 27 Ekim 2026 itibarıyla güncel CMK ve TCK metni ile tam okunmuş Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Kanun metninin resmî hâline 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
