Kısa cevap: Kahta’da şirket avukatı, bir işletmenin günlük işleyişindeki hukuki işleri yürüten avukattır: ticari sözleşmeleri hazırlar, tacirler arasındaki ihtarları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.18/3’teki şekilde çeker, vadesi geçen alacağı arabuluculuk, icra takibi ve itirazın iptali davasıyla takip eder, ortaklar arasındaki uyuşmazlıkta çıkma ve ayrılma akçesi haklarını yönetir. Faturaya 8 günde itiraz edilmezse içerik kabul edilmiş sayılır; itirazın iptali davasında haksız itiraz eden borçlu en az %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.
Önemli noktalar
- Tacirler arasında temerrüt, fesih ve dönme ihtarları noter, taahhütlü mektup, telgraf veya KEP ile yapılır (TTK m.18/3).
- Faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemesi sözleşmenin varlığını kanıtlamaz; yalnız faturanın olağan içeriği için karine oluşturur.
- Para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır; süre 6 hafta, uzatma en fazla 2 haftadır.
- İtirazın iptali davası itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılır (İcra ve İflas Kanunu m.67).
- Limited şirkette haklı sebeple çıkan ortak, payının gerçek değerini ayrılma akçesi olarak ister (TTK m.638/2, m.641).
Bu yazı Kahta’daki aile şirketi, esnaf ve tarım-ticaret işletmelerinin günlük hukuki işlerini ele alır; şirket kuruluşu, ana sözleşme ve sözleşmeli avukat zorunluluğu (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.35/3) gibi kurumsal konular ayrı bir başlıktır.
İhtar, arabuluculuk ve icra sürelerinin işlemeye başladığı dosyalarda erken adım, hak kaybını önler. Sözleşme taslağını, faturaları ve cari hesap dökümünü getirerek görüşme planlayabilirsiniz.
Kahta’da bir işletme şirket avukatına ne zaman ihtiyaç duyar?
Kahta’daki bir işletme şirket avukatına en çok dört anda ihtiyaç duyar: sözleşme imzalanmadan önce, vadesi geçen alacak tahsil edilemediğinde, ortaklar arasında güven bozulduğunda ve işletme mali sıkıntıya girdiğinde. Bu anların ortak noktası, kanunun kısa süreler ve belirli şekil şartları öngörmesidir; süre kaçınca hak çoğu zaman geri gelmez.
Tacir, TTK m.18/2 uyarınca ticaretine ait bütün faaliyetlerinde “basiretli bir iş adamı gibi” davranmak zorundadır. Basiret ölçüsü, faturalara süresinde itiraz etmeyen veya ihtarı usulsüz çeken tacirin sonradan ileri sürdüğü savunmaların değerlendirilmesinde de gündeme gelir.
Ticari sözleşmede hangi maddeler mutlaka bulunmalı?
Ticari sözleşme, iki işletme arasında mal, hizmet, bayilik, kira veya tedarik ilişkisini kuran ve uyuşmazlıkta ilk bakılan belgedir. Sözlü ya da tek sayfalık metinlerde uyuşmazlık çıktığında ödeme günü, teslim yeri ve ayıp bildirimi gibi temel konular kanıtlanamaz.
İmzadan önce aşağıdaki kontrol listesinin her maddesi metinde açıkça karşılanmalıdır:
- Taraflar ve yetki: Ticaret unvanı, vergi numarası, imza yetkilisinin yetki belgesi (imza sirküleri).
- Konu ve miktar: Malın cinsi, kalitesi, miktarı; hizmetin kapsamı ve teslim yeri.
- Bedel ve ödeme günü: KDV dahil mi, hangi tarihte, hangi hesaba; vade farkı ve temerrüt faizi oranı.
- Teslim ve ayıp: Teslim tarihi, muayene süresi, ayıp bildirimi yöntemi.
- Teminat: Çek, senet, banka teminat mektubu veya kefalet; kefaletin şekil şartları.
- Fesih ve cezai şart: Hangi aykırılıkta fesih, bildirim süresi, cezai şart tutarı.
- Bildirim adresi: Tebligat ve KEP adresi; adres değişikliğinin bildirilme yükümlülüğü.
Hangi sözleşme türünde hangi risk öne çıkar?
Ticari sözleşme türleri farklı riskler taşır ve her birinde avukatın odaklandığı madde değişir. Aşağıdaki tablo en sık imzalanan dört sözleşme türünü ve imzadan önce kontrol edilecek maddeyi karşılaştırır.
Tacirler arasında ihtar nasıl yapılır ve faiz ne zaman işler?
Tacirler arasında ihtar, karşı tarafı temerrüde düşürmek, sözleşmeyi feshetmek veya sözleşmeden dönmek için yapılan bildirimdir ve TTK m.18/3’teki şekle bağlıdır. WhatsApp mesajı veya sıradan e-posta bu şekli karşılamaz. Kanunun metni şöyledir:
“Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.” (TTK m.18/3)
Faiz konusunda TTK m.8/1 uyarınca ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir. Sözleşmede oran yoksa 3095 sayılı Kanun m.2/2 uyarınca ticari işlerde temerrüt faizi, Merkez Bankasının kısa vadeli avans faiz oranı üzerinden istenebilir. Kanuni faizin hesaplanma yöntemi 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilmiştir; oran her dosyada güncel yayımlanan değerle hesaplanmalıdır.
Mal ve hizmet tedarikinde TTK m.1530 ayrıca önemlidir: sözleşmede ödeme günü belirlenmişse borçlu o tarihte ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Ödeme günü yoksa faturanın alınmasını izleyen 30 günün sonunda temerrüt oluşur. Sözleşmedeki ödeme süresi kural olarak en fazla 60 gündür; alacaklı KOBİ veya tarımsal ya da hayvansal üretici ise bu süre 60 günü aşamaz.
Ticari alacak hangi yollarla tahsil edilir?
Ticari alacak tahsili, vadesi geçen fatura, cari hesap bakiyesi veya kambiyo senedi alacağının ihtar, arabuluculuk, icra takibi ve dava aşamalarıyla tahsil edilmesidir. Doğru yol alacağın belgesine göre seçilir: çek veya bono varsa kambiyo senetlerine özgü haciz yolu, yalnız fatura ve cari hesap varsa ilamsız takip ve gerekirse itirazın iptali davası kullanılır.
İspatın merkezinde fatura ve ticari defterler vardır. Fatura alan kişi sekiz gün içinde içeriğe itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Ticari defterler ise ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.222’deki şartlarla delil olur: defterlerin eksiksiz tutulması, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılması ve kayıtların birbirini doğrulaması gerekir. Onaysız ve kayıtları birbirini doğrulamayan defter, sahibi aleyhine delil olur (HMK m.222/4).
Ticari alacak tahsil süreci
İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, alacaklının talebi üzerine “hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere” tazminata mahkûm edilir (İİK m.67/2). Takip aşaması için Kahta icra avukatı, dava aşaması için Kahta itirazın iptali davası sayfalarımıza bakabilirsiniz. Kambiyo senedine dayalı alacaklarda çek davaları ve senet davaları ayrıca ele alınmıştır.
Ortaklar anlaşamazsa limited şirketten nasıl çıkılır?
Limited şirketten çıkma, ortağın şirket sözleşmesindeki çıkma hakkıyla ya da haklı sebebe dayanan mahkeme kararıyla ortaklıktan ayrılmasıdır. TTK m.638/2’ye göre her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Aile şirketlerinde akrabalar arasındaki güven kaybı sık görülen sebeptir.
Haklı sebep, ortağın şirkette kalmasını kendisinden beklenemez hâle getiren durumdur: bilgi alma hakkının engellenmesi, yıllarca kâr dağıtılmaması veya hâkim ortakların şirketi kendi menfaatine yönetmesi bu kapsamda değerlendirilir.
Çıkan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini ister (TTK m.641). Şirket sözleşmesi bir ortağın genel kurul kararıyla çıkarılabileceği sebepleri öngörebilir; çıkarılan ortak, kararın noter aracılığıyla bildiriminden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir (TTK m.640/2).
Müdürün sorumluluğu ve miras yoluyla pay geçişi
Limited şirket müdürü, kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusuruyla ihlal ederse şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına verdiği zarardan sorumludur (TTK m.644/1-a yollamasıyla m.553). Ortağın vefatında pay, genel kurul onayı aranmadan mirasçılara geçer; şirket üç ay içinde payı gerçek değerinden devralmayı önererek mirasçıyı onaylamayı reddedebilir (TTK m.596).
İşletme işveren ve veri sorumlusu olarak nelere dikkat etmeli?
İşveren ve veri sorumlusu sıfatı, işçi çalıştıran ve müşteri bilgisi tutan her Kahta işletmesinde aynı anda doğar. İşçi tarafında en sık sorun yazılı iş sözleşmesinin, puantaj ve bordronun eksik olması ile feshin gerekçesiz veya usulsüz yapılmasıdır; ispat yükü bu belgeler üzerinden çözülür.
Fesih bildirimi yazılı ve gerekçeli olmalıdır. İşveren tarafındaki iş uyuşmazlıkları için Kahta iş davası avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Kişisel veriler bakımından 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) m.10, veri elde edilirken ilgili kişiye veri sorumlusunun kimliğinin, işleme amacının, aktarım yapılacak kişilerin ve toplama yönteminin bildirilmesini ister. KVKK m.16 uyarınca veri işleyen gerçek ve tüzel kişiler Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kaydolmak zorundadır; Kurul, çalışan sayısı ve mali büyüklük gibi objektif kriterlerle istisna getirebilir.
İşletme mali sıkıntıya girerse hangi yola başvurulabilir?
Mali sıkıntıdaki işletme için konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altındaki borçlunun mahkeme onaylı bir projeyle alacaklılarıyla anlaşma imkânıdır. Konkordato talebi ön proje, mali tablolar ve bağımsız denetim raporu gibi ağır belge şartlarına bağlıdır; hazırlık süreci aylar sürebilir.
Ödeme güçlüğü ilk ortaya çıktığında alacaklılarla yazılı yapılandırma protokolü yapılmalı ve konkordato şartları değerlendirilmelidir. Ayrıntılar için Kahta konkordato avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Örnek senaryo: Kahta’daki bir toptancının alacağı nasıl takip edilir?
Varsayımsal bir örnekte Kahta’da gıda toptancılığı yapan bir limited şirket, Adıyaman merkezdeki bir markete 30 günlük vadeyle 480.000 TL’lik mal satmış, bedelin yalnız 180.000 TL’si ödenmiştir. Market sözlü olarak “malların bir kısmı bozuk geldi” demiş, faturaya yazılı itiraz etmemiştir.
- Faturaların tebliğ tarihleri ve sekiz günlük itiraz süresi kontrol edilir; yazılı itiraz yoksa TTK m.21/2 karinesi alacaklı lehine işler.
- Tarafların ticari defter kayıtları karşılaştırılır; borçlu faturaları defterine kaydetmişse ispat kolaylaşır.
- Bakiye 300.000 TL için noter veya KEP ile 7 günlük ödeme süreli temerrüt ihtarı çekilir.
- Ödeme yoksa ilamsız takip başlatılır. Borçlu itiraz ederse arabulucuya başvurulur.
- Arabuluculukta anlaşma olmazsa itirazın iptali davası açılır. Haksız itiraz tespit edilirse 300.000 TL üzerinden en az 60.000 TL icra inkâr tazminatı istenebilir.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- İhtarı WhatsApp ile çekmek: Tacirler arasında temerrüt ve fesih ihtarı TTK m.18/3’teki şekle bağlıdır.
- Faturaya sözlü itiraz etmek: Sekiz günlük süre içinde yazılı ve ispatlanabilir itiraz yapılmalıdır.
- Defter onaylarını geciktirmek: Onaysız defter, sahibi lehine delil olmaz (HMK m.222/4).
- Arabulucuya gitmeden dava açmak: Para alacağı davası dava şartı yokluğundan reddedilir (TTK m.5/A).
- İtirazın iptali süresini kaçırmak: Bir yıl geçerse yalnız genel hükümlerle alacak davası açılabilir.
- Ortaklık sorununu belgelememek: Bilgi alma talepleri yazılı yapılmazsa haklı sebebin ispatı zorlaşır.
Şirket türü seçimi, kuruluş, pay devri ve genel kurul konuları için Adıyaman şirket avukatı yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararlar faturanın ispat gücü, ticari defter kaydı ve limited şirketten haklı sebeple çıkma konularında Yargıtay’ın yaklaşımını gösterir. Kararların tam metinleri okunmuştur.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.03.2024 tarihli, 2023/793 E., 2024/149 K. sayılı kararı: Bayilik ilişkisinde kâr marjı protokole aykırı hesaplanan faturalara itiraz edilmemesi ve bunların deftere kaydedilmesi, protokolün değiştirildiği anlamına gelmez. Kurul, faturanın sözleşmenin ifasına ilişkin bir belge olduğunu ve sözleşmeyi değiştiremeyeceğini; TTK m.21/2 karinesinin aksi ispat edilebilen adi karine olduğunu belirtmiştir.
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 08.05.2024 tarihli, 2022/4227 E., 2024/1361 K. sayılı kararı: Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. Süresinde itiraz ve iade edilmeden ticari defterlere kaydedilen fatura sözleşme ilişkisinin varlığını kanıtlar; borçlu olmadığını iddia eden taraf bunu yazılı veya kesin delillerle ispatlamalıdır.
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 06.06.2022 tarihli, 2021/6313 E., 2022/4505 K. sayılı kararı: Kuruluşundan itibaren kâr dağıtmayan, sürekli sermaye ihtiyacı doğan ve ortaklar arasında davalar bulunan limited şirkette ortağın TTK m.638/2 uyarınca çıkma talebi haklı bulunmuştur. Daire, ayrılma akçesinin dava veya ıslah tarihine göre değil, karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değere göre hesaplanması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
Sözleşmeler, cari hesap ekstresi, ticari defter onay durumu ve şirket sözleşmesi üzerinden işletmenizin hangi noktada süre ya da şekil riski taşıdığını değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük bir işletmenin şirket avukatına ihtiyacı var mı?
Yasal bir zorunluluk her işletme için yoktur; ancak sözleşme yapan, vadeli satış yapan, işçi çalıştıran ve müşteri verisi tutan her işletme hukuki risk taşır.
Faturaya itiraz süresi kaç gündür?
Faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde içeriğe itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Bu karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir ve taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmasını gerektirir; tek başına faturanın tebliği sözleşmenin varlığını kanıtlamaz.
Ticari alacakta zamanaşımı süresi nedir?
Kanunda aksine hüküm yoksa her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Kira, dönemsel edimler ve ortaklık ilişkisinden doğan alacaklar gibi TBK m.147’de sayılanlarda süre beş yıldır. Çekte hamilin başvurma hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.814).
Alacak davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır; süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
Limited şirket ortağı şirketten nasıl çıkar?
Şirket sözleşmesi çıkma hakkı tanıyorsa o şartlarla, tanımıyorsa haklı sebebe dayanan çıkma davasıyla çıkılır (TTK m.638). Çıkan ortak, payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini ister (TTK m.641).
Ortak vefat ederse payı mirasçılara geçer mi?
Limited şirkette esas sermaye payı miras yoluyla genel kurul onayı aranmadan mirasçılara geçer. Şirket, iktisabı öğrenmesinden itibaren üç ay içinde mirasçıyı onaylamayı reddedebilir; bunun için payı gerçek değeri üzerinden devralmayı önermesi gerekir. Üç ay içinde açık ve yazılı ret yoksa onay verilmiş sayılır (TTK m.596).
Kahta’daki ticari davaya hangi mahkeme bakar?
Ticari davalara kural olarak asliye ticaret mahkemesi bakar (TTK m.5/1). Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde dava asliye hukuk mahkemesinde görülür ve görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı gerektirmez (TTK m.5/4). Kahta’daki dosyanın görüleceği mahkeme, dava tarihindeki yargı çevresi düzenlemesine göre dava öncesinde ayrıca kontrol edilmelidir.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı avukattır ve Kahta ile Adıyaman merkezde işletmelerin ticari sözleşme, alacak takibi, icra ve ortaklık uyuşmazlıklarında vekillik yürütmektedir. Alacak takibinin icra aşaması için Kahta icra avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. Bu yazı 1 Kasım 2026 itibarıyla güncel TTK, HMK, İİK, 3095 sayılı Kanun ve KVKK metinleri ile tam okunmuş Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Kanun metninin resmî hâline 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
