Kısa cevap: Trafik kazası tazminat davası, motorlu araç kazasında bedensel zarara veya maddi kayba uğrayan kişinin; kusurlu sürücüden, araç işleteninden ve zorunlu trafik sigortacısından zararının giderilmesini istediği davadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.97’ye göre sigortacıya dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur. Talep, zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, kazadan itibaren 10 yıl içinde ileri sürülür; kaza suç oluşturuyorsa yaralanmada 8, ölümde 15 yıllık ceza zamanaşımı uygulanır.
Önemli noktalar
- Sigortacı yazılı başvuruya 15 gün içinde cevap vermezse dava açılabilir veya tahkime gidilebilir (KTK m.97).
- Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasından istenemez; sürücü ve işletene yöneltilir (KTK m.92/f).
- Kendi kusurunuza denk gelen kısım sigortanın kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, emniyet kemeri takmayan yolcunun tazminatından yüzde 20 indirim yapılmasını öngörür.
- Sigorta şirketine başvuru zamanaşımını kesmez; süre işlemeye devam eder.
Kazanın ceza yönünü, yani sürücünün taksirle yaralama veya öldürmeden yargılanmasını Kahta trafik kazasında ceza sorumluluğu avukatı sayfamızda anlattık. Bu yazı yalnız tazminat tarafına odaklanır.
Sigorta şirketiyle yazışmalar sürerken zamanaşımı işlemeye devam eder. Kaza tespit tutanağı, hastane kayıtları ve sigorta yazışmalarıyla süreleri birlikte kontrol edelim.
Trafik Kazası Tazminat Davası Kime Karşı Açılır?
Trafik kazası tazminat davası; kusurlu sürücüye, aracın işletenine (çoğunlukla ruhsat sahibi), işletenin bağlı olduğu teşebbüs sahibine ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı açılabilir. KTK m.85’e göre işleten, sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur; sigortacı ise poliçe teminatıyla sınırlı olarak bu sorumluluğu üstlenir.
Davacı bu kişilerin hepsini aynı davada gösterebilir. Sigortacı yalnız poliçedeki teminat limitine kadar öder; teminatı aşan zarar ile kapsam dışı kalemler sürücü ve işletenden istenir.
KTK m.111/1 açıktır: “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir.” Kanunun tam metni 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr) adresindedir.
Sigorta Şirketine Başvurmadan Dava Açılabilir mi?
Sigorta şirketine başvuru, 6704 sayılı Kanunla 2016’da değiştirilen KTK m.97 uyarınca zorunlu trafik sigortacısına karşı açılacak davanın ön şartıdır. Madde şöyledir: “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.” Başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması usulden ret riski doğurur.
Sigortacı başvuruyu en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa veya cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde tahkime gidebilir. Eksik belgeli başvuru geçerli sayılmayabilir.
Arabulucuya gitmek gerekir mi?
Zorunlu trafik sigortacısına karşı davada arabuluculuk dava şartı değildir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-18’e göre özel kanunda başka bir alternatif çözüm yoluna başvurma zorunluluğu varsa dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz. KTK m.97’deki başvuru bu niteliktedir.
Trafik kazası tazminat süreci adım adım (KTK m.97, 99)
Trafik Kazasında Hangi Maddi Tazminat Kalemleri İstenebilir?
Trafik kazasında maddi tazminat, kazanın kişide ve malvarlığında doğurduğu gerçek zararların karşılığıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.54’e göre bedensel zararlar özellikle tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır. Araç hasarı da ayrı bir maddi zarar kalemidir.
Geçici ve sürekli iş göremezlik nedir?
Geçici iş göremezlik, tedavi süresince çalışılamayan döneme ait kazanç kaybıdır. Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı ise kazadan kalan kalıcı vücut fonksiyon kaybının, kişinin kalan çalışma ömrü boyunca gelirine etkisinin karşılığıdır. Oran sağlık kurulu raporuyla, tutar aktüerya bilirkişisince belirlenir; ağır yaralanmada bakıcı gideri de istenebilir.
Tedavi giderleri sigortadan istenir mi?
Trafik kazasında kamu ve özel sağlık kuruluşlarının sunduğu sağlık hizmet bedelleri, KTK m.98 uyarınca kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır. SGK’nın karşıladığı bedel sigortacıdan ikinci kez istenmez.
Araç hasarı ve değer kaybı nasıl istenir?
Araçtaki onarım bedeli ve onarımdan sonra kalan piyasa değeri düşüklüğü ayrı kalemlerdir. Değer kaybının hesabı ve şartları Kahta değer kaybı avukatı sayfamızda ayrıntılı anlatılmıştır. KTK m.92/k ise kira mahrumiyeti ve kazanç kaybı gibi dolaylı zararları zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar; bu kalemler kusurlu sürücü ve işletenden istenir.
7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026) TBK m.55’e eklenen fıkraya göre çalışma gücü kaybı tazminatında kazancın bilindiği döneme ait tutara olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait tutara karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir.
Trafik Sigortasından Manevi Tazminat İstenebilir mi?
Manevi tazminat, kazada yaralanan kişinin veya ağır yaralanma ya da ölümde yakınlarının yaşadığı acı ve üzüntünün parayla giderilmesidir. KTK m.92/f, “Manevi tazminata ilişkin talepler” ifadesiyle bu talebi zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı dışında saymıştır. Bu nedenle manevi tazminat trafik sigortacısından istenemez.
Manevi tazminat, kusurlu sürücüye ve KTK m.85 uyarınca araç işletenine yöneltilir. TBK m.56’ya göre hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesinde olayın özelliklerini gözeterek uygun bir miktara hükmeder; ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir.
Ölümlü kazalarda yakınların ölenin desteğinden yoksun kalma tazminatı ayrı bir dava türüdür ve kendine özgü hesap kurallarına tabidir.
Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?
Kusur oranı, trafik kazası tazminatında kimin hangi oranda ödeyeceğini belirleyen temel ölçüttür. Karşı sürücünün kusuru tazminatın dayanağıdır; zarar görenin kendi kusuru ise iki yoldan tazminatı azaltır. KTK m.92/g, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini sigorta kapsamı dışında sayar; TBK m.52 de hâkime indirim yetkisi verir.
TBK m.52/1’e göre zarar gören, “zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş” ise hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Buna müterafik (ortak) kusur denir. Emniyet kemeri takmamak veya kask kullanmamak zararın artmasına katkı sayılabilir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre hâkim bunu resen gözetir.
Örnek hesap: kusur ve emniyet kemeri birlikte
Bilirkişinin sürekli iş göremezlik zararını 1.000.000 TL hesapladığını varsayalım. Kazada karşı sürücü yüzde 75, zarar gören sürücü yüzde 25 kusurlu ise kendi kusuruna denk gelen 250.000 TL düşülür ve karşı aracın sigortacısından istenebilecek tutar 750.000 TL olur. Zarar gören ayrıca emniyet kemeri takmadığı için yaralanmanın ağırlaşmasına katkıda bulunmuşsa yüzde 20 müterafik kusur indirimiyle tutar 600.000 TL’ye düşer. Rakamlar yalnız yöntemi gösterir.
Trafik Kazası Tazminat Zamanaşımı Ne Kadardır?
Trafik kazası tazminat zamanaşımı, KTK m.109/1’e göre zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl, her hâlde kaza gününden başlayarak 10 yıldır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, dava cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörmüşse o sürenin maddi tazminat için de geçerli olacağını düzenler.
Uzamış ceza zamanaşımı için ceza davası açılmış olması veya sürücünün mahkûm edilmesi gerekmez; fiilin suç oluşturması yeterlidir. Manevi tazminatta da TBK m.72 aynı sonucu doğurur.
Taksirle yaralamanın cezası 7571 sayılı Kanunla en çok iki yıla (birden fazla yaralananda beş yıla) çıkarılmıştır; üst sınır beş yılı aşmadığından süre yine 8 yıldır.
Ceza Davası Tazminat Davasını Nasıl Etkiler?
Ceza davası ile trafik kazası tazminat davası birbirinden bağımsız yürür ve birinin sonucu diğerini kendiliğinden belirlemez. TBK m.74’e göre hukuk hâkimi, ceza hâkiminin beraat kararıyla da, kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararıyla da bağlı değildir.
Ceza dosyasındaki dikkat noktası şikâyetten vazgeçmedir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5). TCK m.73/7’ye göre kamu davası vazgeçme nedeniyle düşmüş ve vazgeçen kişi “şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış” ise artık hukuk mahkemesinde dava açamaz. Sürücünün cezai sorumluluğunun ayrıntısı için trafik kazasında ceza sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Kahta’da Trafik Kazası Tazminat Davası Nerede Açılır?
Kahta’da meydana gelen bir trafik kazası için tazminat davası, KTK m.110/2 uyarınca kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde, yani Kahta mahkemelerinde açılabilir. Aynı hüküm, sigortacının şubesinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer mahkemesini de yetkili kılar. Davacı bu seçeneklerden birini tercih eder.
Sigortacıya karşı dava ticari dava niteliğindedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/4’e göre asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde açılan ticari davada asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder. Tanıkların dinlenmesi ve gerekirse kaza yerinde keşif yapılması bakımından kaza yeri mahkemesi pratik kolaylık sağlar. Tazminat hukukunun genel çerçevesi için Kahta tazminat avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Ölümlü kazalarda yakınların açabileceği ayrı dava için destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
Sigorta şirketine karşı dava yerine tahkim yolunu seçmek için sigorta tahkim komisyonu yazımızı inceleyebilirsiniz.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Trafik kazası tazminat dosyalarında hak kaybı çoğunlukla sürelerin yanlış hesaplanmasından ve sigortayla yapılan yazışmaların hukuki etkisinin bilinmemesinden doğar.
- Sigortayla yazışırken süreyi kaçırmak: Başvuru zamanaşımını kesmez; teklif beklenirken 8 yıllık süre dolabilir.
- Başvurmadan dava açmak: KTK m.97 başvurusu yapılmadan sigortacıya dava açılması usulden ret tartışmasına yol açar.
- Düşük teklifi ibra ile kabul etmek: Açıkça yetersiz uzlaşma 2 yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111/2); süre geçerse bu imkân kalmaz.
- Maluliyet raporunu erken almak: Tedavi tamamlanmadan alınan rapor kalıcı kaybı eksik gösterebilir.
- Vazgeçme beyanında şahsi haklardan da vazgeçmek: TCK m.73/7 sonucu hukuk davası hakkı kaybedilebilir.
Yargıtay Trafik Kazası Tazminatında Ne Diyor?
Aşağıdaki kararların tam metinleri okunmuştur; her biri trafik kazası tazminat davasının farklı bir yönünü gösterir.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 27.06.2022 tarihli, 2021/13440 E., 2022/9468 K. sayılı kararı: Yolcunun yüzde 8,1 maluliyetle sonuçlanan kazasında taksirle yaralama için 8 yıllık ceza zamanaşımının uygulanacağı, ceza zamanaşımı için mahkûmiyet veya açılmış bir ceza davasının aranmadığı ve sigorta şirketine yapılan başvurunun TBK m.154’teki zamanaşımını kesen sebeplerden olmadığı belirtilmiş; süre geçtikten sonra yapılan başvuruyu kabul eden İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 18.02.2025 tarihli, 2023/5937 E., 2025/2684 K. sayılı kararı: Kazadan yaklaşık 8 yıl sonra açılan yaralanma davasının TCK m.66/1-e’deki 8 yıllık süre içinde kaldığı kabul edilerek zamanaşımı reddi bozulmuştur.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 18.09.2023 tarihli, 2023/387 E., 2023/9366 K. sayılı kararı: KTK m.97’deki yazılı başvurunun dava şartı olduğu, ancak dava sırasında başvuru yapılıp sigortacı ödeme yapmamışsa eksikliğin tamamlanmış sayılacağı ve işin esasına girilmesi gerektiği kabul edilmiştir. Karar oyçokluğuyla verilmiştir; karşı oy karşısında başvurunun davadan önce yapılması en güvenli yoldur.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 05.03.2025 tarihli, 2023/8850 E., 2025/3755 K. sayılı kararı: Araçtan fırladığını beyan eden yolcunun emniyet kemeri takmadığı kabul edilmiş; KTK m.78 uyarınca kemer zorunluluğu hatırlatılarak yüzde 20 müterafik kusur indirimi yapılmadığı için karar bozulmuştur.
Kaza tespit tutanağı, maluliyet raporu, sigorta yazışmaları ve varsa ceza dosyası belgeleriyle görüşmeye gelebilirsiniz. Tazminat kalemlerini, kusur oranını ve süreleri birlikte değerlendirelim.
Sıkça Sorulan Sorular
Trafik kazasında tazminat almak için dava açmak şart mı?
Şart değildir. Önce zorunlu trafik sigortacısına yazılı başvuru yapılır; sigortacı belgeler tamamlandıktan sonra KTK m.99 uyarınca sekiz iş günü içinde teminat sınırları içindeki tutarı ödemekle yükümlüdür. Cevap gelmez veya teklif yetersizse dava ya da tahkim yolu açılır.
Trafik kazası tazminat davası kaç yıl içinde açılmalı?
Kural, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıldır (KTK m.109/1). Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı uygulanır: taksirle yaralamada 8 yıl, taksirle öldürmede 15 yıl.
Trafik sigortasından manevi tazminat istenebilir mi?
İstenemez. KTK m.92/f, manevi tazminata ilişkin talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı dışında sayar. Manevi tazminat kusurlu sürücüden ve araç işleteninden istenir.
Kazada benim de kusurum varsa tazminat alabilir miyim?
Alabilirsiniz, ancak kendi kusur oranınıza denk gelen kısım sigortadan istenemez (KTK m.92/g). Örneğin yüzde 25 kusurlu iseniz zararın yüzde 75’i talep edilebilir.
Sigorta şirketine başvurmak zamanaşımını durdurur mu?
Durdurmaz ve kesmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sigorta şirketine yapılan başvurunun TBK m.154’te sayılan zamanaşımını kesen sebeplerden olmadığını açıkça belirtmiştir.
Ceza davasında şikâyetten vazgeçersem tazminat hakkım gider mi?
Kendiliğinden gitmez. TCK m.73/7’ye göre hukuk mahkemesinde dava açma hakkı, ancak kamu davası vazgeçme nedeniyle düşmüşse ve vazgeçen kişi şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa kaybedilir.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı avukattır ve Kahta ile Adıyaman merkezde tazminat ve ceza davalarında vekillik yürütmektedir. Kahta’daki trafik kazası tazminat dosyalarında en sık sorulan konular, sigorta şirketinin teklifinin zararı karşılayıp karşılamadığı, maluliyet raporunun zamanlaması ve zamanaşımı süreleridir. Bu yazı 3 Kasım 2026 itibarıyla güncel KTK, TBK ve TCK metinleri ile tam okunmuş Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
