Kısa cevap: Destekten yoksun kalma tazminatı, haksız bir fiil sonucu ölen kişinin sağlığında geçimine fiilen katkı sağladığı yakınlarının, bu katkıdan yoksun kalmaları nedeniyle uğradıkları maddi zararın tazminatıdır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.53/3). Hesaplamada desteğin net geliri, aile bireylerinin pay esasına göre payları, TRH-2010 tablosuna göre bakiye ömürler ve progresif rant yöntemi kullanılır; ardından desteğin kusuru ve rücuya tabi SGK ödemeleri düşülür. Dava süresi kural olarak 2 yıl / 10 yıldır (TBK m.72).
Önemli noktalar
- Destek sayılmak için akrabalık yetmez ve şart da değildir; belirleyici olan düzenli ve fiilî yardımdır.
- Gelir pay esasıyla bölünür: desteğe 2, eşe 2, her çocuğa 1, anne ve babaya 1’er pay ayrılır.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bakiye ömrü TRH-2010 ile belirliyor; %1,8 teknik faiz artık uygulanmıyor.
- 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026) TBK m.55’e faiz başlangıcı ve önceden yapılan ödemelerin oransal mahsubu hakkında iki fıkra eklendi.
Bu yazı yalnız ölüm hâlinde destek zararını anlatır. Yaralanma, değer kaybı ve diğer tazminat türlerinin genel çerçevesi için Kahta tazminat avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sigorta şirketine yazılı başvuru, SGK yazıları ve gelir belgeleri dava açılmadan önce toplanmalıdır. Elinizdeki kaza tespit tutanağı ve belgelerle dosyayı birlikte değerlendirelim.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
Destekten yoksun kalma tazminatı, bir kişinin ölümü yüzünden onun maddi yardımından yoksun kalanların, ölümden önceki yaşam düzeylerini sürdürebilmeleri için ölüme sebep olandan istedikleri tazminattır. TBK m.53 ölüm hâlindeki zararları sayarken üçüncü bentte bunu açıkça düzenler: “Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.”
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 1978 tarihli kararından beri bu tazminat ceza niteliğinde değil, “sosyal karakterde kendine özgü” bir tazminat olarak görülür. Amaç zarar göreni zenginleştirmek değil, desteğin ölümünden önceki sosyal ve ekonomik düzeyi korumaktır. Bu nedenle ölüm sebebiyle elde edilen ve rücuya tabi olan bazı kazanımlar tazminattan düşülür.
Destek tazminatı miras mıdır?
Destek tazminatı miras değildir. Hak, desteğini yitiren kişide doğrudan doğar; ölenin terekesine girmez ve mirasçılar arasında miras paylarına göre bölünmez. Mirasçılık belgesi bu davada destek ilişkisini ispat etmez, yalnız aile bağını gösteren belgelerden biridir. Mirasçılık işlemleri için Kahta veraset ilamı avukatı yazımız ayrı bir konuyu ele alır.
Kimler Destek Sayılır, Fiilî Destek Yeterli mi?
Destek kavramı, TBK m.53 uygulamasında hukuki bir yükümlülüğü değil, fiilî bir durumu ifade eder. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2024 tarihli kararına göre destek; düzenli ve fiilî olarak başkasının geçimini kısmen veya tamamen sağlayan ve ölüm olmasaydı yakın gelecekte de bu yardımı sürdürecek olan kişidir.
Aynı kararda bu ilişkinin “ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine” dayandığı vurgulanmıştır. Destekten yoksun kalanın ayrıca devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içinde olması gerekir; ölümle birlikte alışılmış yaşam düzeyinin altına düşmek bu şartı karşılar.
Destek görenler kimlerdir?
- Eş: evlilik sürdükçe destek ilişkisi kural olarak kabul edilir.
- Çocuklar: eğitimini tamamlayıp kendi geçimini sağlayacağı yaşa kadar destek alır; bu yaş dosyadaki eğitim bilgilerine göre belirlenir.
- Anne ve baba: çocuğun hâlen veya ileride onlara bakacağı olağan hayat akışına göre değerlendirilir.
- Kardeş, nişanlı, birlikte yaşanan kişi: kanun hısımlık aramadığı için mümkündür; ancak düzenli yardımın tanık, banka kaydı veya ortak yaşam belgeleriyle ispatı gerekir.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması, TBK m.55 uyarınca kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre aktüer bilirkişi tarafından yapılır. Hesap varsayımlara dayanır; bu yüzden her kalemin doğru veriye bağlanması sonucu doğrudan etkiler. Kanun hesaplanan tutarın “hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz” olduğunu da açıkça söyler.
- Desteğin geliri: bordro, SGK kaydı veya vergi kayıtlarıyla belirlenir; belge yoksa asgari ücret ya da meslek kuruluşu bilgisi kullanılır.
- Bilinen ve bilinmeyen dönem: ölümden rapor tarihine kadarki dönem bilinen, sonrası bilinmeyen dönemdir.
- Destek payları: gelir pay esasıyla aile bireylerine dağıtılır.
- Bakiye ömür: desteğin ve hak sahiplerinin muhtemel yaşam süreleri TRH-2010 tablosundan alınır.
- Progresif rant: bilinmeyen dönemde gelir her yıl %10 artırılıp %10 iskonto edilir.
- İndirimler: desteğin kusuru, rücuya tabi SGK peşin sermaye değeri, uygunsa yeniden evlenme ihtimali ve hatır taşıması.
Pay esası nasıl uygulanır?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 01.07.2025 tarihli kararında açıklanan pay esasına göre çocuksuz durumda gelir desteğe %50, eşe %50 bölünür. Eş ve çocuklar varsa desteğe ve eşe 2’şer, her çocuğa 1 pay; anne ve baba da varsa onlara 1’er pay ayrılır. Çocuk destekten çıkınca payı anne-babaya değil desteğe, eşe ve diğer çocuklara dağıtılır.
Örnek Hesap: Kalemler Tutara Nasıl Dönüşür?
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması aşağıdaki varsayımsal örnekte şematik olarak gösterilmiştir. Rakamlar yalnız yöntemi anlatmak içindir; gerçek dosyada tutar aktüer raporuyla, TRH-2010 tablosundaki yaşa göre süreler ve belgelenmiş gelirle belirlenir. Bu örnek bir sonuç tahmini değildir.
- Aile: destek, eşi, iki çocuğu, annesi ve babası. Toplam pay: 2 + 2 + 1 + 1 + 1 + 1 = 8. Eşin payı 2/8 = %25.
- Gelir: desteğin yıllık net geliri 600.000 TL kabul edilsin. Eşe düşen yıllık destek: 600.000 × %25 = 150.000 TL.
- Süre: eşin destek alacağı dönem 30 yıl kabul edilsin. Progresif rantta yıllık %10 artış ile %10 iskonto birbirini dengelediği için şematik toplam: 150.000 × 30 = 4.500.000 TL.
- Kusur: destek kazada %25 kusurlu ise: 4.500.000 × %75 = 3.375.000 TL.
- SGK: eşe bağlanan gelirin rücuya tabi peşin sermaye değeri 400.000 TL ise: 3.375.000 − 400.000 = 2.975.000 TL.
Gerçek hesapta çocukların destekten çıktığı yıllarda paylar yeniden dağıtılır, bilinen dönem ayrıca hesaplanır ve zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu kaza tarihindeki kişi başı ölüm teminatıyla sınırlıdır.
Hangi Yaşam Tablosu Kullanılır, PMF mi TRH-2010 mu?
Yaşam tablosu sorunu, destekten yoksun kalma tazminatında son yıllarda en çok tartışılan konudur. Eskiden 1931 tarihli Fransız PMF tablosu kullanılırken Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Türkiye’ye özgü ve güncel veriler içerdiği gerekçesiyle TRH-2010 Yaşam Tablosu’na geçmiştir.
Anayasa Mahkemesi 17.07.2020 tarihli, 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.90’daki genel şartlara atfı iptal etmiştir. Ardından 7327 sayılı Kanunla m.90’a eklenen ve %2’yi geçmeyen iskonto oranını öngören cümle de AYM’nin 29.12.2022 tarihli, 2021/82 E., 2022/167 K. sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bazı bölge adliye mahkemeleri bu iptaller sonrası PMF tablosuna dönülmesi gerektiğini kabul etmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ise 15.12.2025 tarihli kararında bu yaklaşımı bozma sebebi saymış; TRH-2010 ve progresif rant ile hesaplanan tutara hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Dosya önceki bir hükümde PMF ile hesaplanmışsa usulî kazanılmış hak ayrıca gözetilir.
Hangi İndirimler Yapılır?
Destekten yoksun kalma tazminatından yapılan indirimler, zararın gerçek tutarını bulmaya yöneliktir ve her biri ayrı bir şarta bağlıdır. Kanun, rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin ve ifa amacı taşımayan ödemelerin “zarar veya tazminattan indirilemez” olduğunu TBK m.55/1’de açıkça söyler.
Desteğin kusuru
Ölenin kazadaki kusuru, oranı kadar tazminattan düşülür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 28.02.2024 tarihli kararında, tam kusurlu sürücünün yakınlarının o aracın zorunlu trafik sigortacısından destek tazminatı isteyemeyeceğini kabul etmiştir; 2021’den beri KTK m.92/j de bunu açıkça düzenler.
SGK peşin sermaye değeri
Olay iş kazası da sayılıyorsa SGK hak sahiplerine gelir bağlar. 5510 sayılı Kanun m.21’e göre rücuya tabi ilk peşin sermaye değeri tazminattan düşülür; rücuya tabi olmayan kısım düşülmez. İş kazasında işverenin sorumluluğu için Kahta iş kazası tazminatı avukatı yazımıza bakabilirsiniz.
Yeniden evlenme ihtimali ve hatır taşıması
Eşin yeniden evlenme ihtimali yaş, çocuk sayısı ve sosyal koşullar gözetilerek bilirkişice değerlendirilir; ihtimal yoksa indirim yapılmaz. Hatır taşıması indirimi ise ölen kişi davalının aracında karşılıksız yolcu ise TBK m.51 kapsamında hâkimin takdiriyle gündeme gelir; başka araçta bulunan destek için uygulanmaz.
Destekten Yoksun Kalma Tazminatında Zamanaşımı Ne Kadar?
Destekten yoksun kalma tazminatında zamanaşımı, TBK m.72 uyarınca zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yıldır. Trafik kazalarında KTK m.109 aynı süreleri tekrarlar ve sigortacıya karşı kesilen zamanaşımının işletene karşı da kesilmiş sayılacağını öngörür.
Tazminat, daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suçtan doğmuşsa o süre uygulanır. Taksirle öldürme suçunun cezası iki yıldan altı yıla kadar hapistir (5237 sayılı TCK m.85/1); üst sınırı beş yılı aştığı için dava zamanaşımı TCK m.66/1-d uyarınca on beş yıldır. Birden fazla kişinin öldüğü kazalarda m.85/2’nin daha ağır cezası esas alınır.
Dava Kime ve Nerede Açılır?
Destekten yoksun kalma davası, ölüme sebep olan sürücüye, aracın işletenine, zorunlu trafik sigortacısına ve iş kazasında işverene yöneltilebilir. Sorumlular müteselsil sorumludur; ancak sigortacı yalnız kaza tarihindeki teminat limitine kadar sorumludur.
- Sigortaya yazılı başvuru: KTK m.97 uyarınca dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru zorunludur.
- 15 gün bekleme: şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava ya da tahkim yolu açılır.
- Belgelerin toplanması: kaza tespit tutanağı, ölüm belgesi, nüfus kaydı, gelir belgeleri ve SGK yazıları dosyaya konur.
- Belirsiz alacak davası: tutar bilirkişi raporuyla netleşeceğinden dava çoğu zaman belirsiz alacak olarak açılır ve rapordan sonra talep artırılır.
Sigorta şirketine karşı davalar ticari dava niteliğinde görülür; işverene karşı iş kazası davaları iş mahkemesinde açılır. Kahta’daki görevli mahkemenin güncel yargı çevresi dava öncesinde UYAP üzerinden doğrulanmalıdır.
Yaralanmalı kazalarda tazminat kalemleri ve zamanaşımı için trafik kazası tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.
Sigortacıya karşı tahkim yolu için sigorta tahkim komisyonu yazımıza bakabilirsiniz.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Destek tazminatı dosyalarındaki kayıplar çoğunlukla belge eksikliğinden ve hesap kalemlerinin denetlenmemesinden doğar.
- Sigortaya başvurmadan dava açmak: KTK m.97’deki ön başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilebilir.
- Gelir belgesini geç sunmak: kayıt dışı çalışan desteğin gerçek geliri tanık ve ödeme kayıtlarıyla ispatlanmazsa hesap asgari ücretten yapılır.
- Talepte bulunmayan aile üyelerinin payını unutmak: dava açmayan anne-baba için de pay ayrılır; bu, davacının payını değiştirir.
- Bilirkişi raporunu kontrol etmeden kabul etmek: yanlış tablo, eksik SGK araştırması veya hatalı kusur oranı Yargıtay’da bozma sebebidir.
- Manevi tazminatı sigortadan istemek: manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır.
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararların tam metinleri okunmuştur.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.02.2024 tarihli, 2023/1060 E., 2024/137 K. sayılı kararı: Destek kavramının hısımlığa veya nafaka yükümlülüğüne değil, düzenli ve fiilî yardıma dayandığı; destek tazminatının mirasçılık sıfatına bağlı olmayan bağımsız bir hak olduğu açıklanmış, 2015’teki kazada tam kusurlu sürücünün yakınlarının o aracın zorunlu sigortacısından talep hakkı bulunmadığına karar verilmiştir.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 15.12.2025 tarihli, 2025/10818 E., 2025/16778 K. sayılı kararı: AYM iptalleri gerekçesiyle PMF 1931 tablosuna göre karar veren bölge adliye mahkemesi kararı bozulmuş; TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant ile hesaplanan tutara hükmedilmesi gerektiği, hatır taşıması indiriminin yalnız sigortalı araçtaki yolcu için gündeme geldiği belirtilmiştir.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 01.07.2025 tarihli, 2025/7194 E., 2025/10279 K. sayılı kararı: SGK’nın bağladığı gelirin rücuya tabi ilk peşin sermaye değerinin araştırılıp tazminattan düşülmesi gerektiği, dava açmayan anne ve babaya da pay ayrılması ve pay esasının nasıl uygulanacağı açıklanmıştır.
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 28.04.2025 tarihli, 2023/12964 E., 2025/6750 K. sayılı kararı: Somut olayda eşin yeniden evlenme ihtimalinin bulunmadığı kabul edilerek indirim yapılmayan hesap raporuna dayalı karar onanmıştır.
Kaza tespit tutanağı, ölüm belgesi, nüfus kaydı ve gelir belgeleriyle görüşmeye gelebilirsiniz. Kimlerin destek sayılacağını, hangi indirimlerin gündeme gelebileceğini ve sürenin ne zaman dolacağını birlikte belirleyelim.
Sıkça Sorulan Sorular
Destekten yoksun kalma tazminatını kimler isteyebilir?
Ölenin sağlığında geçimine düzenli ve fiilî olarak katkı sağladığı ya da ölüm olmasaydı yakın gelecekte katkı sağlayacağı kişiler isteyebilir. Uygulamada en sık eş, çocuklar ve anne-baba davacı olur; kardeş, nişanlı veya birlikte yaşanan kişi de fiilî bakım ilişkisini ispat ederse talepte bulunabilir.
Destek tazminatı mirasçılara mı ait, miras paylaşımına girer mi?
Girmez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre destekten yoksun kalma tazminatı ölenden intikal eden bir hak değil, desteğini yitiren kişide doğrudan doğan bağımsız bir haktır. Bu nedenle mirasçılık, akrabalık veya nafaka yükümlülüğü şartı aranmaz ve tazminat miras payına göre bölünmez.
Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken hangi tablo kullanılır?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bakiye ömür için TRH-2010 Yaşam Tablosu’nu esas almaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin genel şartlara yapılan atfı iptal etmesinden sonra genel şartlarla gelen %1,8 teknik faiz uygulanmaz; hesap, progresif rant yöntemiyle yapılır.
Ölen kişi kazada kusurluysa tazminat alınır mı?
Desteğin kendi kusuru, oranı kadar tazminattan düşülür. Ölen tam kusurlu ise kendi aracının zorunlu trafik sigortasından destek tazminatı istenemez; KTK m.92/j de destek şahsının kusuruna denk gelen talepleri sigorta kapsamı dışında sayar.
SGK’nın bağladığı ölüm aylığı tazminattan düşülür mü?
Yalnız rücuya tabi kısım düşülür. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, SGK’nın hak sahiplerine bağladığı gelirin rücuya tabi ilk peşin sermaye değerinin 5510 sayılı Kanun m.21 gereği tazminattan indirilmesi gerektiğini, bunun araştırılmamasını bozma sebebi saymaktadır. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri TBK m.55 uyarınca indirilemez.
Destekten yoksun kalma tazminatında zamanaşımı ne kadardır?
TBK m.72 ve KTK m.109 uyarınca zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde olaydan itibaren 10 yıldır. Olay daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır; taksirle öldürmede (TCK m.85/1, üst sınır 6 yıl) dava zamanaşımı 15 yıldır.
Ölenin yakınları ayrıca manevi tazminat isteyebilir mi?
İsteyebilir. TBK m.56/2’ye göre ölüm hâlinde ölenin yakınlarına uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/f); bu talep sürücü ve işletene yöneltilir.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı avukattır ve Kahta ile Adıyaman merkezde tazminat davalarında vekillik yürütmektedir. Kahta’da destek tazminatı dosyaları çoğu zaman tarım, inşaat veya şoförlük gibi kayıt dışı gelirin ispatı ve geniş ailede payların doğru dağıtılması üzerinden şekillenir. Bu yazı 3 Kasım 2026 itibarıyla TBK m.53, 55, 56 ve 72’nin güncel metni, KTK m.90, 92, 97 ve 109 ile tam okunmuş Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Kanun metni için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr) bağlantısını kullanabilirsiniz.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
