Kısa cevap: Adli sicil kaydı, mahkûmiyet kesinleştikten infaz tamamlanana kadar görünür; infaz tamamlandığında silinerek arşive alınır. Arşiv kaydı ise genel mahkûmiyetlerde arşive alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçmesiyle silinebilir. Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde ise yasaklanmış hakların iadesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl süre aranır. Silme için Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yapılır; ret hâlinde idari yargı yolu açıktır.
“Sabıka kaydı nasıl silinir?” sorusu, ceza yargılaması sona erdikten sonra en çok merak edilen konudur. Bu yazıda adli sicil ile arşiv kaydı arasındaki fark, silme süreleri ve başvuru yolu ele alınmaktadır.
Kaydınızın silinme şartlarını taşıyıp taşımadığını ve başvuru yolunu birlikte değerlendirelim.
Adli Sicil Kaydı Nedir?
Adli sicil, kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerine ilişkin bilgilerin tutulduğu resmî kayıt sistemidir. Halk arasında “sabıka kaydı” olarak bilinen bu kayıt, mahkûmiyet hükmü kesinleştiğinde oluşur ve cezanın infazı tamamlanana kadar adli sicilde görünür. İnfazın tamamlanmasıyla birlikte kayıt adli sicilden silinir ve arşiv kaydına alınır.
Adli Sicil Kaydı Hangi Hâllerde Silinir?
5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu uyarınca adli sicil bilgileri; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının gerçekleşmesi ya da genel af hâlinde Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nce silinerek arşiv kaydına alınır. Bu aşama, kaydın tamamen ortadan kalkması değil, yer değiştirmesi anlamına gelir.
Silme Başvurusu Nasıl Yapılır?
ARŞİV KAYDI SİLME SÜRECİ
Yasaklanmış Hakların İadesi Neden Önemlidir?
Bazı mahkûmiyetler, kişinin belirli haklardan yoksun kalması sonucunu doğurur. Bu tür mahkûmiyetlerde arşiv kaydının silinmesi için öngörülen süre, yasaklanmış hakların iadesi kararı alınıp alınmadığına göre değişmektedir. Haklar iade edilmişse 15 yıl, edilmemişse 30 yıl süre aranır. Bu nedenle hak yoksunluğu doğuran bir mahkûmiyette, yasaklanmış hakların iadesi yoluna başvurulması sürenin yarıya yakın kısalmasını sağlayabilir.
HAGB Kararlarının Durumu
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları adli sicil kaydına işlenmez; bu kararlar yalnızca bu kurumun uygulanması amacıyla tutulan özel bir sisteme kaydedilir. Bu nedenle HAGB kararı bulunan kişiler bakımından adli sicil kaydı oluşmaz. Buna karşılık cezanın ertelenmesi kararında mahkûmiyet kesinleştiğinden kayıt oluşur; iki kurum arasındaki bu fark uygulamada büyük önem taşır.
Sonuç ve Değerlendirme
Adli sicil ve arşiv kaydı, ceza yargılaması sona erdikten sonra kişinin çalışma ve başvuru hayatını uzun süre etkileyebilen kayıtlardır. Kaydın hangi aşamada bulunduğunun, silinme süresinin dolup dolmadığının ve hak yoksunluğu bulunup bulunmadığının doğru tespiti, başvurunun sonuç vermesi bakımından belirleyicidir.
İlgili Diğer Yazılarımız
Sicile hiç işlemeyen kurum için Kahta HAGB avukatı yazımızı, sicile işleyen kurum için Kahta cezanın ertelenmesi avukatı yazımızı, ceza zamanaşımı için Kahta ceza davasında zamanaşımı avukatı yazımızı inceleyebilirsiniz. Adli sicil işlemlerine ilişkin resmî bilgilere Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sicil kaydından ayrı olarak, mahkûmiyetin sonucu olan TCK 53 hak yoksunlukları kural olarak cezanın infazı tamamlanınca sona erer.
Sıkça Sorulan Sorular
Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı arasındaki fark nedir?
Adli sicil kaydı, mahkûmiyet hükmü kesinleştikten cezanın infazı tamamlanana kadar görünür. İnfaz tamamlandığında kayıt silinerek arşive alınır; arşiv kaydı ise yalnızca soruşturma veya belirli memuriyet başvurularında görülebilir.
Adli sicil kaydı ne zaman silinir?
Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının gerçekleşmesi ya da genel af hâlinde kayıt silinerek arşive alınır.
Arşiv kaydı kaç yılda silinir?
Genel mahkûmiyetlerde arşive alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçmesiyle silinebilir. Hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde ise yasaklanmış hakların iadesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl süre öngörülmüştür.
Silme başvurusu nereye yapılır?
Süresi dolan arşiv kaydı için Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yazılı dilekçeyle başvurulur. Başvurunun reddi hâlinde idari yargıda dava açılabilir.
HAGB kararı sicile işler mi?
Hayır. HAGB kararları adli sicil kaydına işlenmez; bu kararlar yalnızca bu kurumun uygulanması amacıyla tutulan özel bir sisteme kaydedilir. Bu nedenle HAGB, memuriyet ve benzeri başvurularda adli sicil kaydı gibi bir sonuç doğurmaz.
Kayıt memuriyete engel olur mu?
Arşiv kaydı, bazı memuriyet ve mesleki başvurularda değerlendirmeye alınabilir. Bu nedenle süresi dolan kayıtlar bakımından silme talebinde bulunulması önem taşır; ancak her kaydın etkisi başvurulan göreve ve ilgili mevzuata göre değişir.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı olarak Adıyaman ve Kahta merkezli çalışmalarında ceza hukuku alanında da faaliyet göstermektedir. Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi süreçlerinde şartların tespiti ve yasaklanmış hakların iadesi imkânının değerlendirilmesi gibi aşamalara özen gösterilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
