Kısa cevap: Orman kesme cezası, 6831 sayılı Orman Kanunu m.91/1’e göre üç aydan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Ormana tecavüz olarak bilinen işgal ve faydalanma suçu (m.93) altı aydan iki yıla kadar hapis gerektirir; kesinleşmiş orman kadastrosu içinde, yanmış alanda ya da yeniden tarla açılarak işlenirse ceza bir kat artar. Dosyanın sonucunu çoğu zaman yerin orman sınırı içinde olup olmadığına dair keşif belirler.
Önemli noktalar
- Ağaç yalnız yakacak odun veriyorsa m.91/1 cezası yarıya iner; motorlu testere kullanılırsa bir kat artar.
- Fidan kesmek cezayı bir kat artırır; fidan ekim sahasını bozmak ayrıca 1-5 yıl hapistir.
- Taksirle orman yangınına sebep olmanın cezası 7442 sayılı Kanunla 2-7 yıldan 3-10 yıla çıkarılmıştır.
- Orman suç tutanakları aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir (m.82).
Tapu kaydı, kadastroya itiraz ve 2/B tescili gibi mülkiyet sorunları için Kahta tapu avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Keşif tarihi geldiyse yerin kadastro durumunu ve tutanaktaki ölçümleri keşiften önce birlikte inceleyelim.
Orman Suçu Nedir ve Hangi Kanunda Düzenlenir?
Orman suçu, 6831 sayılı Orman Kanunu ile yasaklanan ve ceza yaptırımına bağlanan fiillerin genel adıdır. Ağaç kesme (m.91), işgal ve faydalanma (m.93), kaçak emvali taşıma veya satın alma (m.108) ve orman yangını (m.110) bu suçların başlıcalarıdır.
Yasakların çerçevesi m.14 (ağaç ve fidan kesme, kabuk ve çıra çıkarma) ile m.17’dedir (bina, ağıl, tarla açma, yerleşme); ceza maddeleri bu yasaklara atıf yapar.
Kahta’daki tutanakları orman muhafaza memurları düzenler, soruşturmayı Kahta Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür. Yargılama asliye ceza mahkemesinde, kasten orman yakmada ağır ceza mahkemesinde yapılır.
Orman Kesme Cezası Ne Kadar?
Orman kesme cezası, 6831 sayılı Orman Kanunu m.91/1’de üç aydan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası olarak düzenlenmiştir. Bu ceza dikili ağacı kesen, kökünden söken, ağacın hayatını sona erdirecek şekilde boğan veya ağaçtan yalamuk, pedavra ve hartama çıkaran herkese uygulanır.
Kanun metni şöyledir: “14 üncü maddenin (A) ve (B) bentleri ile yasak edilen fiillerden dikiliden ağaç kesenler, kökünden sökenler veya hayatiyetini sona erdirecek şekilde boğanlar, ağaçlardan yalamuk, pedavra, hartama çıkaranlar üç aydan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.” (6831 s. K. m.91/1)
Ceza hangi hâllerde azalır veya artar?
- Yakacak ağaç: Suçun konusu münhasıran yakacak nitelikte emval veren ağaçsa ceza yarı oranında indirilir (m.91/1, ikinci cümle).
- Fidan: Kesilen fidansa ceza bir kat artırılır (m.91/2); fidan ekim sahasını bozmak ayrıca bir yıldan beş yıla kadar hapistir (m.91/3).
- Motorlu araç: Kesme ve sökmede motorlu testere gibi araç kullanılırsa ceza bir kat artırılır; fidanlarda bu artırım yapılmaz (m.91/4).
- Özel statülü alan: Orman rejimine alınan yerlerde, muhafaza ormanı ve millî parklarda ceza iki misli uygulanır (m.111).
Ağaç kesmeye varmayan dal koparma gibi fiiller 250-2.000 TL idari para cezası gerektiren kabahattir (m.91/5).
Örnek hesaplama
Yargıtay’a göre önce yakacak indirimi, sonra motorlu testere artırımı yapılır. Hâkim temel cezayı alt sınırdan 3 ay olarak belirlerse, yakacak indirimiyle ceza 1 ay 15 güne iner, motorlu testere artırımıyla 3 aya çıkar. TCK m.62’deki altıda bir takdiri indirim uygulanırsa sonuç ceza 2 ay 15 gündür. Adli para cezasında bir gün karşılığı 100-500 TL’dir (TCK m.52).
Ormana Tecavüz (İşgal ve Faydalanma) Suçunun Cezası Nedir?
Ormana tecavüz, uygulamada 6831 sayılı Kanun m.93’teki işgal ve faydalanma suçunu anlatan ifadedir. Devlet ormanında izinsiz bina veya ağıl yapmak, tarla açmak, ekip biçmek ya da yerleşmek altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; ağaç kesilmişse m.91 ayrıca uygulanır.
“İşgal ve faydalanma suçunun yeniden tarla açmak suretiyle veya yanmış orman sahalarında ya da kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içerisinde işlenmesi halinde verilecek ceza bir kat artırılır.” (6831 s. K. m.93/2)
Bu artırım nedeniyle kesinleşmiş kadastro içindeki işgalde ceza bir yıldan dört yıla kadar hapse çıkar. Suçun konusunu oluşturan veya işlenmesinde kullanılan eşya ve elde edilen mahsul müsadere edilir.
Uzun süredir kullanılan yer işgal sayılır mı?
Kullanım süresi tek başına suçu ortadan kaldırmaz. Yargıtay, kesinleşmiş orman kadastrosunun herkesçe bilinmesi gerektiğini ve bu sınır içinde ev, havuz ve meyve ağaçlarını kullanan kişide suç kastının yokluğundan söz edilemeyeceğini kabul etmiştir. Kadastrosu kesinleşmemiş yerde ise m.93/2 artırımı ancak yeniden tarla açma veya yanmış alan tespitiyle uygulanır. Genel ceza savunması için Kahta ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Yerin Orman Sınırı İçinde Olup Olmadığı Nasıl Tespit Edilir?
Yerin orman sınırı içinde olup olmadığı, mahkemenin orman mühendisi ve harita mühendisi bilirkişilerle yerinde yapacağı keşifle tespit edilir. Bilirkişiler kadastro haritasını, hava fotoğraflarını, tapu kayıtlarını ve bitki örtüsünü birlikte değerlendirir; bu tespit hem suçun varlığını hem artırımlı cezayı belirler.
Keşifte netleşmesi gereken sorular:
- Kadastro durumu: Yerde orman kadastrosu yapılmış ve kesinleşmiş mi? Yoksa yer yalnız “orman sayılan yer” mi?
- Sınırın yeri: Fiilin işlendiği nokta, koordinatlarla orman tahdit sınırının içinde mi, dışında mı?
- 2/B durumu: Yer m.2/B uygulamasıyla orman sınırı dışına çıkarılmış mı?
- Açma ve emval: Tarla yeni mi açıldı; kesilen ağaç yapacak mı, yakacak mı, motorlu testere izi var mı?
Yargıtay, kadastro teknisyenine düzenletilen tutanağın bu keşfin yerini tutmayacağını belirtmiştir.
Orman Kadastrosu ve 2/B Arazileri Ceza Davasını Nasıl Etkiler?
Orman kadastrosu ve 2/B uygulaması, ceza davasında hem suçun varlığını hem de cezanın miktarını etkiler. 6831 sayılı Kanun m.2/B, 31.12.1981’den önce orman niteliğini bilim ve fen bakımından tamamen kaybetmiş tarla, bağ, bahçe ve yerleşim alanlarının orman sınırı dışına çıkarılmasını düzenler. Kesinleşen 2/B alanı artık orman değildir ve burada m.93’teki işgal suçu oluşmaz.
Orman kadastro komisyonunun tutanak ve haritaları otuz gün askıya çıkarılır; itiraz eden, askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açabilir. Kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra, Hazine dışında kimse kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz edemez (m.11/1). Yanmış orman alanları hiçbir şekilde orman dışına çıkarılamaz; muhafaza ormanı, millî park ve tabiat parkı gibi alanlarda da bu nitelik sürdükçe 2/B uygulanmaz (m.2).
Tapu iptali ve tescil talepleri için Kahta tapu iptal ve tescil davası avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Orman Yangınına Sebep Olmanın Cezası Nedir?
Orman yangınına sebep olmanın cezası, 6831 sayılı Kanun m.110’da kusurun türüne göre ayrılır. Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak orman yangınına sebep olan kişi üç yıldan on yıla kadar hapis cezası alır. Kasten orman yakan kişi ise on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
7442 sayılı Kanun (RG 05.04.2023) taksirli yangında eski 2-7 yıllık aralığı yükseltmiştir. Söndürme çabası veya zararın azlığı, taksirli yangında cezanın yarısına kadar indirilmesini sağlar.
Anız yakmak ve sigara atmak da suç mu?
Evet. Ormanda izin verilen yerler dışında ateş yakmak, sönmemiş sigara atmak ve ormana dört kilometre mesafede anız veya benzeri bitki örtüsü yakmak, yangın çıkmasa bile m.110/2’ye göre bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir.
TCK m.170 ve m.171 ile ilişkisi nedir?
Türk Ceza Kanunu m.170 kasten yangın çıkarmayı 1-5 yıl, m.171 taksirle yangına neden olmayı 3 ay-1 yıl hapisle cezalandırır. Yangının konusu orman olduğunda özel hüküm olan 6831 m.110 öne çıkar; orman sayılmayan tarla, bahçe veya yapı yangınlarında TCK hükümleri uygulanır. Ölüm veya yaralanma olursa ayrıca ceza verilir (m.110/6).
Orman Suçunda Ağaçlandırma, Tazminat ve Müsadere Nasıl Uygulanır?
Orman suçunda ağaçlandırma, tazminat ve müsadere, hapis cezasından ayrı yürüyen mali sonuçlardır. 6831 sayılı Kanun m.114, orman suçlarıyla tahrip edilen veya yakılan alanlar için tazminata ek olarak cari yıl birim saha ağaçlandırma gideri üzerinden ağaçlandırma masrafına hükmedilmesini öngörür. Bu davalar hukuk mahkemesinde görülür ve orman idaresi harçtan muaftır.
Dikili ağaç kesildiğinde tazminat, ağaç müsadere edilmiş olsa bile mahalli rayice göre hesaplanır (m.113). İşgalde yapılan bina ve tesisler müsadere edilir ya da orman idaresince karar beklemeden yıkılır (m.17/2, m.93/3).
Kanunda ağaç dikerek cezadan kurtulmayı sağlayan bir etkin pişmanlık hükmü yoktur; zararın giderilmesi ancak ceza tayininde ve HAGB değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Orman suçu dosyasının adım adım seyri
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar
Orman suçu dosyalarındaki hatalar çoğunlukla tapu kaydına güvenip kadastro durumunu kontrol etmemekten doğar:
- “Tapum var, suç olmaz” demek: Tapulu bir parselin bir kısmı orman kadastrosu içinde kalabilir; sınır koordinatla kontrol edilmeden kesim veya yapı yapılmamalıdır.
- Tutanağı kontrol etmeden imzalamak: Ağaç sayısı, çap ve “yapacak” nitelendirmesi cezayı doğrudan değiştirir; itirazın tutanağa şerh düşülmesi gerekir.
- Keşfe hazırlıksız katılmak: Eski hava fotoğrafı, tapu ve vergi kaydı, komşu parsel bilgisi keşiften önce toplanmazsa bilirkişi yalnız idarenin belgelerine dayanır.
- Kadastro itiraz süresini kaçırmak: Askı ilanından itibaren otuz günlük dava süresi geçerse orman sınırı kesinleşir ve ceza dosyasında artırımlı m.93/2 gündeme gelir.
Yargıtay Kararları
Aşağıdaki kararların tam metinleri okunmuştur.
- Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 21.05.2019 tarihli, 2018/7317 E., 2019/8734 K. sayılı kararı: Ormana ait alanda ev yapan sanık hakkında m.93/1-2’den kurulan mahkûmiyet bozulmuştur. Daire, yerin orman sınırı içinde kalıp kalmadığının orman ve harita mühendisi bilirkişilerle keşifle kesin olarak belirlenmesini istemiştir.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 22.12.2021 tarihli, 2021/15538 E., 2021/18001 K. sayılı kararı: Bilirkişi raporunda yerde orman kadastrosu bulunmadığı tespit edildiği hâlde işgalin kesinleşmiş kadastro içinde yapıldığı kabul edilerek m.93/2 artırımı uygulanması bozma sebebi sayılmıştır.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 25.01.2022 tarihli, 2021/18392 E., 2022/1483 K. sayılı kararı: Kesinleşmiş kadastro içindeki ev, havuz ve meyve ağaçlarını kullanan sanığın beraati bozulmuştur. Daire, m.82’ye göre suç tutanaklarının aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğunu vurgulamıştır.
- Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 01.10.2025 tarihli, 2023/9630 E., 2025/11454 K. sayılı kararı: Ağaç kesme suçunda kesim yerinin orman sayılıp sayılmadığı, izinli kesim sahası olup olmadığı ve ele geçen emvalin kesilen ağaçlarla uyumu araştırılmadan kurulan hüküm bozulmuştur. Daire, indirim ve artırımın sırasını da göstermiştir.
Suç tutanağı, tapu ve kadastro kayıtları, varsa hava fotoğrafları ve tebligatlarla görüşmeye gelebilirsiniz. Keşif öncesinde sınır, emval niteliği ve artırım şartlarını tek tek inceleyelim.
Sıkça Sorulan Sorular
Orman kesme cezası ne kadar?
Devlet ormanında dikili ağaç kesmek, kökünden sökmek veya ağacı kurutacak şekilde boğmak 6831 sayılı Orman Kanunu m.91/1’e göre üç aydan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası gerektirir. Ağaç yalnız yakacak odun veriyorsa ceza yarıya iner; fidan kesilirse veya motorlu testere kullanılırsa ceza bir kat artırılır.
Ormana tecavüz suçu nedir?
Ormana tecavüz, uygulamada 6831 sayılı Kanun m.93’teki işgal ve faydalanma suçu için kullanılan ifadedir. Devlet ormanında izinsiz bina, ağıl veya çit yapmak, tarla açmak, ekip biçmek ya da yerleşmek altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; kesinleşmiş kadastro içinde, yanmış alanda veya yeniden tarla açarak işlenirse ceza bir kat artar.
Kendi tapulu arazimdeki ağacı kesmek suç mu?
Tapulu ve orman sayılmayan bir arazideki ağacı kesmek 6831 sayılı Kanun kapsamında suç değildir. Ancak yerin tapusu olsa bile orman kadastrosu sınırı içinde kalması veya hususi orman niteliği taşıması mümkündür; hususi orman sahibinin yasak fiilleri m.91/6’ya göre iki yıla kadar hapis gerektirir.
Orman suçlarında uzlaştırma veya önödeme var mı?
6831 sayılı Kanundaki ağaç kesme, işgal ve yangın suçları CMK m.253’teki uzlaştırma listesinde yer almaz. Bu suçların hapis cezası üst sınırı altı ayı aştığından TCK m.75’teki önödeme de uygulanmaz. İki yıl ve altındaki cezalarda HAGB ve erteleme değerlendirilebilir.
Orman suçunun zamanaşımı ne kadar?
Dava zamanaşımı suçun kanundaki üst sınırına göre belirlenir. Ağaç kesme (m.91/1, üst sınır beş yıl) ve işgal (m.93, artırımla dört yıl) suçlarında süre TCK m.66/1-e uyarınca sekiz yıldır. Motorlu testere veya fidan artırımıyla m.91’de üst sınır on yıla çıktığından süre on beş yıl olur; taksirle orman yangınında da süre on beş yıldır. Süre fiilin bittiği günden işler; işgal devam ettikçe başlamaz.
2/B arazisinde oturmak orman suçu mu?
6831 sayılı Kanun m.2/B ile orman sınırı dışına çıkarılmış ve bu işlemi kesinleşmiş yer artık orman değildir; burada oturmak m.93’teki işgal suçunu oluşturmaz. Yanan orman alanları ise hiçbir şekilde orman dışına çıkarılamaz; muhafaza ormanı ve millî park niteliği sürdükçe bu alanlarda da 2/B uygulanmaz.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı avukattır ve Kahta ile Adıyaman merkezde ceza yargılamasında müdafilik, tapu ve kadastro uyuşmazlıklarında vekillik yürütmektedir. Bu yazı 1 Kasım 2026 itibarıyla 6831 sayılı Orman Kanunu’nun güncel metni ve tam okunmuş Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Kanun metninin resmî hâline 6831 sayılı Orman Kanunu (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
