Kısa cevap: Bilişim yoluyla dolandırıcılık, TCK m.158/1-f uyarınca bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen nitelikli dolandırıcılıktır. İnternet üzerinden sahte ilan, sahte hesap veya sosyal medya üzerinden aldatıcı işlemler bu kapsama girer. Ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve mağdurun zararından az olmayan adli para cezasıdır; yargılama ağır ceza mahkemesinde yürütülür ve uzlaştırma uygulanmaz.
Günümüzde alışverişin ve iletişimin büyük ölçüde dijital ortamda yürütülmesi, bu suç tipinin sık karşılaşılan bir isnat hâline gelmesine yol açmıştır. Bu yazıda suçun unsurları, dijital delillerin dosyadaki rolü ve savunma sürecinin nasıl işlediği ele alınmaktadır.
Hesap hareketleri, mesaj kayıtları ve IP verilerinin dosyayla ilişkisini birlikte incelemek için iletişime geçebilirsiniz.
Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık Nedir?
TCK m.158/1-f, dolandırıcılığın bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hal saymıştır. Bu kapsama, internet üzerinden yapılan sahte satış ilanları, sahte sosyal medya hesapları üzerinden yürütülen aldatıcı işlemler, sahte web siteleri ve benzer dijital yöntemlerle işlenen fiiller girer. Suçun oluşması için mağdurun bu dijital araçlar nedeniyle yanılması ve zarara uğraması gerekir.
Dijital Delillerin Dosyadaki Rolü
Bu tür dosyalarda IP kayıtları, mesajlaşma geçmişi, ödeme kuruluşu işlem kayıtları ve ilan/platform verileri belirleyici delillerdendir. Savcılık, ilgili internet servis sağlayıcıları, bankalar veya platform şirketlerinden bu verileri talep edebilir. Savunma açısından, bu delillerin gerçekten şüpheliye ait olup olmadığının, örneğin hesabın ele geçirilip geçirilmediğinin incelenmesi kritik önem taşır.
Hesap Ele Geçirilmesi Hâlinde Sorumluluk
Bir kişinin sosyal medya veya bankacılık hesabının üçüncü bir kişi tarafından ele geçirilerek dolandırıcılık amacıyla kullanılması hâlinde, gerçek fail hesabı ele geçiren kişidir. Hesap sahibinin bu işlemlerden habersiz olduğunun ve iradesi dışında gerçekleştiğinin dosyada ortaya konması, cezai sorumluluğun doğru kişiye yüklenmesi bakımından önemlidir.
Sonuç ve Değerlendirme
Bilişim yoluyla dolandırıcılık, dijitalleşen günlük yaşamla birlikte sıkça karşılaşılan bir nitelikli dolandırıcılık türüdür. Ceza aralığının ağırlığı ve uzlaştırmanın uygulanmaması nedeniyle, dosyadaki dijital delillerin doğru toplanıp toplanmadığının ve gerçek failin doğru tespit edilip edilmediğinin incelenmesi savunmanın temel adımlarındandır.
Ele geçirilen bir sosyal medya hesabından arkadaşlardan para istenmesi hâlinde hesap sahibinin yapacakları hesabı ele geçirilen kişi için hazırladığımız rehberde anlatılmıştır.
Dolandırıcılıkla İlgili Diğer Yazılarımız
Dolandırıcılığın genel çerçevesi için Kahta dolandırıcılık avukatı yazımızı, nitelikli hallerin tamamı için Kahta nitelikli dolandırıcılık avukatı yazımızı, banka hesabı araçlı dolandırıcılık için Kahta IBAN dolandırıcılığı avukatı yazımızı inceleyebilirsiniz. TCK’nın güncel tam metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bilişim yoluyla dolandırıcılık nedir?
TCK m.158/1-f uyarınca bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılıktır; internet üzerinden sahte ilan, sahte hesap veya sosyal medya üzerinden aldatıcı işlemler bu kapsamda değerlendirilir.
Bu suçun cezası nedir?
TCK m.158 uyarınca 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve mağdurun zararından az olmayan adli para cezası öngörülür.
Hesabımı başkası ele geçirip dolandırıcılık yaptıysa ne olur?
Bu durumda gerçek fail hesabı ele geçiren kişidir; hesap sahibinin bilgisi ve iradesi dışında gerçekleşen işlemlerde hesap sahibinin cezai sorumluluğu doğmaz, ancak bu durumun dosyada somut delillerle ortaya konması gerekir.
Dijital deliller nasıl toplanır?
IP kayıtları, mesajlaşma geçmişi, banka/ödeme kuruluşu işlem kayıtları ve ilan/platform verileri savcılık ve kolluk tarafından ilgili kurumlardan talep edilerek dosyaya kazandırılır.
Bu suçta uzlaştırma uygulanır mı?
Hayır, bilişim sistemi kullanılarak işlenen dolandırıcılık nitelikli hal kapsamında olduğundan uzlaştırma uygulanmaz.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı olarak Adıyaman ve Kahta merkezli çalışmalarında ceza hukuku alanında da faaliyet göstermektedir. Bilişim yoluyla dolandırıcılık isnadıyla karşılaşan tarafların savunma hakları ile dijital delillerin doğru değerlendirilmesi gibi sürecin seyrini etkileyen aşamalara özen gösterilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
