Kısa cevap: Hukuk davalarında istinaf başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren iki hafta (HMK m.345), bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi de iki haftadır (HMK m.361). Ceza yargılamasında ise 2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanun ile istinaf ve temyiz süreleri iki haftaya çıkarılmıştır (CMK m.273, m.291). Süre, tebliğ gününü izleyen günden itibaren işler; tebliğ günü sayılmaz.
Kanun yolu süreleri kesin ve hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde karar kesinleşir ve esasa ilişkin itiraz imkânı ortadan kalkar. Bu yazıda istinaf ve temyiz arasındaki fark, süreler ve kesinlik sınırı ele alınmaktadır.
Kararın tebliğ tarihinden itibaren işleyen sürenin doğru hesaplanması için dosyanızı birlikte değerlendirelim.
İstinaf ile Temyiz Arasındaki Fark Nedir?
İstinaf, ilk derece mahkemesi kararına karşı bölge adliye mahkemesine yapılan başvurudur ve bu aşamada hem maddi olay hem de hukuka uygunluk yeniden incelenir; gerektiğinde yeniden karar verilebilir. Temyiz ise bölge adliye mahkemesi kararına karşı Yargıtay’a yapılan başvurudur ve kural olarak yalnızca hukuka uygunluk denetimi yapılır, maddi olayın yeniden değerlendirilmesi söz konusu olmaz.
Kanun Yolu Süreci Nasıl İşler?
İSTİNAF VE TEMYİZ SÜRECİ
Her Karar Temyiz Edilebilir mi?
Hayır. Hukuk yargılamasında, dava değeri kanunda belirlenen parasal kesinlik sınırının altında kalan uyuşmazlıklarda bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir ve Yargıtay yolu kapalıdır. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiğinden, başvuru öncesinde yürürlükteki güncel tutarın kontrol edilmesi gerekir. Ceza yargılamasında ise temyiz edilebilirlik, hükmedilen cezanın türü ve süresine göre belirlenir.
Sonuç ve Değerlendirme
Kanun yolları, hatalı bulunan bir kararın denetlenmesini sağlayan temel güvencelerdir; ancak bu güvence sıkı sürelere bağlanmıştır. 2024 yılındaki değişiklikle ceza yargılamasındaki sürelerin de iki haftaya çıkarılması, hukuk ve ceza yargılaması arasındaki süre farkını ortadan kaldırmıştır. Sürenin tebliğ tarihinden itibaren doğru hesaplanması ve kesinlik sınırının kontrolü, başvurunun esastan incelenebilmesi bakımından belirleyicidir.
Ceza davasında başvuru adımları, istinafa kapalı kararlar ve Bölge Adliye Mahkemesinin verebileceği kararlar için istinaf başvurusu nasıl yapılır ve ne kadar sürer yazımıza bakabilirsiniz.
Ceza davalarında hangi kararların Yargıtay’a taşınabileceğini CMK m.286’ya göre temyiz edilebilen kararlar yazımızda tablo hâlinde açıkladık.
Yargılama Süreçleriyle İlgili Diğer Yazılarımız
Tutuklama kararına karşı itiraz yolu için Kahta tutuklama itiraz avukatı yazımızı, genel ceza yargılaması süreci için Kahta ceza avukatı yazımızı, iş uyuşmazlıklarında dava süreci için Kahta iş davası avukatı yazımızı inceleyebilirsiniz. HMK’nın güncel tam metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hukuk davalarında istinaf süresi ne kadardır?
HMK m.345 uyarınca istinaf başvuru süresi kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz süresi de HMK m.361 uyarınca iki haftadır.
Ceza davalarında istinaf ve temyiz süresi kaç gündür?
2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanun ile ceza yargılamasındaki istinaf (eski 7 gün) ve temyiz (eski 15 gün) süreleri iki haftaya çıkarılmıştır (CMK m.273 ve m.291).
Süre ne zaman işlemeye başlar?
Süre kural olarak kararın tebliğ edildiği günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar; tebliğ günü hesaba katılmaz.
Her karar temyiz edilebilir mi?
Hayır. Hukuk yargılamasında dava değeri kanunda belirlenen kesinlik sınırının altındaysa bölge adliye mahkemesi kararı kesindir ve Yargıtay yolu kapalıdır. Bu parasal sınır her yıl güncellenir.
İstinaf ile temyiz arasındaki fark nedir?
İstinafta bölge adliye mahkemesi hem maddi olayı hem hukuka uygunluğu yeniden inceler ve gerektiğinde yeniden karar verir. Temyizde Yargıtay kural olarak yalnızca hukuka uygunluk denetimi yapar.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı olarak Adıyaman ve Kahta merkezli çalışmalarında kanun yolu başvurularının hazırlanması alanında da faaliyet göstermektedir. İstinaf ve temyiz sürelerinin doğru hesaplanması ile kesinlik sınırının kontrolü gibi sürecin seyrini etkileyen aşamalara özen gösterilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
