Kısa cevap: Başvuru, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yapılır; adliyelerdeki adli sicil müdürlükleri aracılığıyla veya e-Devlet üzerinden de başvurulabilir. Dikkat edilmesi gereken kavram ayrımı şudur: 5352 sayılı Kanun uyarınca adli sicildeki bilgiler kanunda sayılan hâllerin gerçekleşmesiyle silinir ve arşiv kaydına alınır — yani kayıt bütünüyle yok olmaz, arşive geçer. Arşiv kaydının silinmesi ayrı bir aşamadır. Talep reddedilirse ya da süresi içinde cevap verilmezse, idare mahkemesinde 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Bu yazı, sürelerin ne olduğunu değil başvurunun nasıl yapılacağını ve ret hâlinde ne yapılacağını anlatıyor. Hangi kaydın hangi sürede silineceğine ilişkin çerçeve için ayrı yazımıza bakabilirsiniz.
Başvurunuz reddedildiyse süre işlerken değerlendirme yaptırabilirsiniz.
Silme ve Arşiv: İki Aşamalı Yapı
Uygulamada en sık karşılaşılan yanlış anlama budur. 5352 sayılı Kanun’a göre adli sicildeki bilgiler; cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık, ceza zamanaşımının dolması ya da genel af hâllerinde Genel Müdürlükçe silinerek arşiv kaydına alınır.
Bunun pratik anlamı şudur: adli sicil kaydının silinmesi, kaydın tamamen ortadan kalkması demek değildir. Kayıt adli sicilden çıkar ve arşive geçer. Günlük hayatta talep edilen adli sicil belgesinde artık görünmez; ancak arşiv kaydı, kanunda öngörülen belirli hâllerde ilgili mercilere verilebilir.
Bu nedenle süreç iki aşamalı düşünülmelidir: önce adli sicilden silinip arşive alınma, sonra koşulları gerçekleştiğinde arşiv kaydının silinmesi. Kişinin hangi aşamada olduğunun tespiti, yapılacak başvurunun içeriğini belirler.
Başvuru Kanalları
Başvuru Süreci
BAŞVURU SÜRECİ
Dilekçede Bulunması Gerekenler
Başvurunun gereksiz yazışmalarla uzamaması için dilekçenin eksiksiz olması gerekir. Şu bilgilerin bulunması yerinde olur:
- Kimlik bilgileri: Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, baba adı, doğum yeri ve tarihi, adres.
- Karar bilgileri: Mahkûmiyete konu kararın mahkemesi, dosya ve karar numarası, karar tarihi ve kesinleşme tarihi.
- İnfaz bilgileri: Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlandığına ilişkin bilgi ve varsa belge.
- Talep: Adli sicil kaydının silinmesinin ve arşiv kaydına alınmasının; koşulları gerçekleşmişse arşiv kaydının silinmesinin talep edildiğinin açıkça yazılması.
Kesinleşme ve infaz tarihlerinin doğru yazılması kritiktir; çünkü silme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği bu tarihlere göre değerlendirilir. Bu bilgileri kararı veren mahkemeden ya da infaz bürosundan temin etmek mümkündür. Adli para cezası söz konusuysa ödemenin tamamlandığını gösteren belgenin eklenmesi süreci hızlandırır.
Belgelerin derlenmesi ve dilekçenin hazırlanması için destek alabilirsiniz.
Ret Hâlinde İzlenecek Yol
Başvuru her zaman kabul edilmez. Silme koşullarının henüz gerçekleşmediği tespit edilirse talep gerekçesiyle reddedilir. Bu, sürecin sonu değildir; iki imkân doğar.
Birincisi yeniden başvurudur: ret gerekçesi bir eksiklikten kaynaklanıyorsa (örneğin infazın tamamlandığına ilişkin belgenin sunulmamış olması) eksiklik giderilerek yeni başvuru yapılabilir. İkincisi idari yargı yoludur: ret kararı bir idari işlem olduğundan, idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Adli sicil kaydının silinmesine ilişkin işlemler bakımından özel bir dava süresi öngörülmediğinden, genel altmış günlük dava açma süresi uygulanır.
Başvuruya hiç cevap verilmemesi hâlinde de yol kapanmaz. İdari başvurulara süresi içinde cevap verilmemesi istek reddedilmiş sayılma sonucunu doğurur ve bu tarihten itibaren dava açma süresi işlemeye başlar. Bu nedenle başvurunun tarihinin ve varsa başvuru kayıt numarasının saklanması önem taşır.
Sonuç ve Değerlendirme
Adli sicil kaydı silme başvurusunda üç nokta belirleyicidir: silme ile arşive alma ayrımının doğru anlaşılması, kesinleşme ve infaz tarihlerinin belgeyle ortaya konulması ve ret hâlinde altmış günlük dava süresinin kaçırılmamasıdır. Başvurunun reddedilmesi çoğu zaman esasa değil belge eksikliğine dayandığından, ret gerekçesinin dikkatle okunması ve buna göre hareket edilmesi yerinde olur.
HAGB kararları adli sicile işlenmediği için silme başvurusu yerine düşme kararı istenir; ayrıntılar için HAGB sicilde görünür mü yazımıza bakabilirsiniz.
İlgili Diğer Yazılarımız
Hangi kaydın hangi sürede silineceği için Kahta adli sicil ve arşiv kaydı silme avukatı yazımızı, adli sicile kaydedilmeyen kurumun işleyişi için Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) nedir? yazımızı, ret kararına karşı dava yolu için Kahta iptal davası (idari dava) avukatı yazımızı inceleyebilirsiniz. Adli Sicil Kanunu’nun güncel tam metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Adli sicil kaydı silme başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne yapılır. Adliyeler bünyesindeki adli sicil müdürlükleri aracılığıyla da başvuruda bulunulabilir; ayrıca e-Devlet üzerinden elektronik başvuru mümkündür.
Silme ile arşive alma arasındaki fark nedir?
5352 sayılı Kanun uyarınca adli sicildeki bilgiler, kanunda sayılan hâllerin gerçekleşmesiyle Genel Müdürlükçe silinir ve arşiv kaydına alınır. Yani kayıt bütünüyle yok olmaz; adli sicilden çıkarılıp arşive geçer. Arşiv kaydının silinmesi ayrı bir aşamadır.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
Uygulamada başvurular genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanmaktadır. Süre, kaydın niteliğine ve gerekli belgelerin tamam olup olmamasına göre değişebilir.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Şartların henüz gerçekleşmediği tespit edilirse talep gerekçesiyle reddedilir. Bu idari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; özel bir süre öngörülmediğinden genel altmış günlük dava açma süresi uygulanır.
Başvuruya cevap verilmezse ne olur?
İdari başvuruya süresi içinde cevap verilmemesi hâlinde istek reddedilmiş sayılır ve idari yargıda iptal davası yolu açılır. Bu nedenle başvuru tarihinin ve varsa başvuru kaydının saklanması önemlidir.
Dilekçede neler bulunmalıdır?
Kimlik bilgileri, mahkûmiyete ilişkin karar bilgileri (mahkeme, dosya ve karar numarası, kesinleşme tarihi), infazın tamamlandığını gösteren bilgiler ve silme talebinin açıkça belirtilmesi gerekir. İnfazın tamamlandığına ilişkin belgelerin eklenmesi süreci hızlandırır.
HAGB kararları adli sicilde görünür mü?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları genel adli sicil kaydında yer almaz; bu kararlar yalnızca belirli amaçlarla kullanılmak üzere tutulan özel bir sisteme kaydedilir. Dolayısıyla olağan adli sicil belgesinde görünmez.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Mustafa Şahin, Adıyaman Barosu’na kayıtlı olarak ceza hukuku ve idare hukuku alanlarında da faaliyet göstermektedir. Adli sicil başvurularında kaydın hangi aşamada olduğunun tespiti, infaz belgelerinin derlenmesi ve ret hâlinde idari yargı yolunun işletilmesi gibi hususlara özen gösterilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
